Ung thư vòm họng là một trong những loại ung thư phổ biến nhất. Đặc biệt, đối tượng mắc ung thư là những người trẻ, trong đó 5-10% bệnh nhân dưới 18 tuổi. Nếu sớm phát hiện và điều trị có thể cải thiện tiên lượng đáng kể để cứu sống bệnh nhân, cứu sống cả tương lai và quãng đường dài phía trước. Hãy ghi nhớ những dấu hiệu ung thư vòm họng giai đoạn đầu và chú ý hơn về sức khỏe bản thân bạn nhé!
Nguyên nhân gây ung thư vòm họng
Như đã nói ở trên, ung thư vòm họng thường gặp ở những người trẻ, tỉ lệ nam mắc bệnh nhiều hơn nữ. Việt Nam là một trong những quốc gia có tỉ lệ bệnh nhân mắc bệnh cao nhất thế giới.
Ung thư vòm họng xuất phát từ nhiều yếu tố, ngoài những vấn đề về gen, về di truyền thì vấn đề an toàn thực phẩm, chế độ ăn là nguyên nhân quan trọng. Người dân Việt Nam rất ưa chuộng các món dưa muối, cá muối, cá muối khô, trong những thực phẩm này có chứa nitrosamine – là một chất gây ung thư đã được nghiên cứu và khuyến cáo rất nhiều.
Dấu hiệu ung thư vòm họng giai đoạn đầu thường gặp
Ở giai đoạn đầu, các dấu hiệu ung thư vòm mũi họng thường dễ nhầm lẫn và mờ nhạt. Nó giống với triệu chứng của viêm mũi họng thông thường, hạch cổ nhỏ có thể xuất hiện nhưng không đau nên cũng không làm người bệnh chú ý. Các triệu chứng sẽ thường xuất hiện ở một bên, sau đó mới tăng dần và lan ra xung quanh như vết dầu loang.
Các dấu hiệu thường thấy khi bệnh nhân đến khám là:
- Hạch cổ: Hạch cổ thấy ở trên 50% số bệnh nhân, hạch có thể xuất hiện ở một hoặc hai bên, lúc đầu hạch nhỏ, sau đó hạch to hơn.
- Các triệu chứng ở tai: Các triệu chứng liên quan đến tai xuất hiện ở 40-60% trường hợp. Dấu hiệu thường gặp là: ù tai, điếc một bên, chảy dịch ở tai. Chúng thường chỉ khiến khó chịu ở một bên mà không xuất hiện đối xứng hai bên. Đây là một lưu ý rất quan trọng.
- Các triệu chứng ở mũi: Triệu chứng ở mũi thường xuất hiện nhiều trước đó, bệnh nhân ngạt mũi, tắc mũi ở một hoặc hai bên, có thể là chảy nhầy hoặc chảy máu mũi dai dẳng, bệnh nhân đã điều trị nội khoa nhiều lần qua một thời gian nhưng không cải thiện.
- Các triệu chứng về thần kinh. Thực tế, ung thư vòm họng có thể dẫn tới vấn đề liên quan đến dây thần kinh do tổn thương xâm lấn nền sọ. Nhìn đôi, nhìn lác trong khi khối u xâm lấn dây thần kinh số VI, đau nửa mặt hoặc đau họng do xâm lấn dây thần kinh số V, số IX. Đau đầu hoặc đau nửa đầu khi u xâm lấn choán chỗ trong sọ não. Tỉ lệ xuất hiện của các triệu chứng này là 10-15%.
- Các triệu chứng ở mắt: Dấu hiệu về mắt chỉ gặp 5% trường hợp. Biểu hiện là mắt lồi hoặc không di động được mắt.
Với các dấu hiệu tương ứng trên đây, khi thăm khám, bác sĩ sẽ cần khám tai, soi mũi, khám họng miệng và thăm khám tìm hạch cổ, khám các dây thần kinh sọ não.
Nhận diện ung thư vòm họng (Nguồn: Youtube)
Các xét nghiệm cần làm để chẩn đoán ung thư vòm họng
Khi có dấu hiệu nghi ngờ, các bác sĩ sẽ chỉ định nhiều loại xét nghiệm để khẳng định chẩn đoán.
- Chụp cắt lớp vi tính (CT): Hình ảnh CT là các lớp cắt ngang đi qua từ đỉnh sọ đến hố thượng đòn. CT cho phép tái hiện không gian 3 chiều bên trong nền sọ, giúp đánh giá xác định u, thể tích y, mức độ xâm lấn của khối u.
- Chụp cộng hưởng từ MRI: MRI có độ phân giải tương phản cao nên cho phép phân tích đánh giá sự xâm lấn của khối u tốt hơn CT.
- PET/CT: Đây là phương pháp hiện đại có giá trị cao trong việc xác định và đánh giá tiển triển khối u. Tuy nhiên, giá thành cũng cao, dao động ở mức 20-25 triệu/ 1 lần chụp.
- Chất chỉ điểm u: Cyfra 211 là một trong những chất chỉ điểm khối u vòm họng hàng đầu, độ nhạy đạt trên 80%.
- Mô bệnh học: Mô bệnh học hay sinh thiết là tiêu chuẩn vàng để chẩn đoán hầu hết các loại ung thư nên chắc chắn các bác sĩ sẽ chỉ định làm mô bệnh họng nếu nghi ngờ ung thư vòm họng.
Ung thư vòm họng ở trẻ em
Ung thư vòm họng ở trẻ em dưới 15 tuổi chiếm khoảng 10%. Ở lứa tuổi này, ung thư thường tiến triển nhanh, hạch cổ nổi to và kèm theo các triệu chứng cận u đó là các triệu chứng ở mắt, tai, thần kinh. Việc điều trị cũng khó khăn hơn vì để lại nhiều di chứng sau này cho sự phát triển của trẻ.
Ung thư vòm họng ở người già
Ung thư vòm họng ở người cao tuổi thường gặp ở các nước phương Tây, Việt Nam không nhiều. Triệu chứng không khác nhiều với các triệu chứng chung đã được đưa ra ở trên, tuy nhiên cần hết sức lưu ý về lựa chọn phương pháp điều trị vì người già có nhiều bệnh nền và thể trạng yếu nên khó đáp ứng được điều trị.
Tham khảo thêm bài viết “15 dấu hiệu ung thư thường gặp nhất ai cũng cần chú ý”.
Chaobacsi.org hi vọng đã gửi tới bạn những thông tin hữu ích để bảo vệ sức khỏe bản thân và cả gia đình. Đừng quên like, share và ủng hộ chaobacsi.org bạn nhé!
]]>
