Phòng bệnh và điều trị viêm não Nhật Bản ở trẻ nếu không đúng cách, kịp thời có thể để lại những hậu quả nguy hiểm, thậm chí ảnh hưởng đến tính mạng của trẻ.

Bệnh viêm não Nhật Bản là gì?

Viêm não Nhật Bản là bệnh nhiễm trùng thần kinh ở não bộ do một loại virus được truyền từ súc vật (lợn, chim…) qua người qua vết đốt của một loại muỗi có tên là Culex. Mùa hè thời tiết lợi cho muỗi Culex phát triển, đây cũng là thời điểm bệnh bùng phát mạnh, có thể phát thành dịch. Trẻ em dưới 10 tuổi là độ tuổi dễ bị nhiễm do sức đề kháng còn yếu. Bệnh gây ra những tổn thương ở não bộ nên rất nguy hiểm, nếu chữa trị không đúng cách và kịp thời có thể dẫn đến tử vong.

Dấu hiệu bệnh viêm não Nhật Bản ở trẻ

Bệnh viêm não Nhật Bản ở trẻ được chia thành 4 giai đoạn chính. Mỗi giai đoạn bệnh sẽ có những dấu hiệu khác nhau:

Giai đoạn 1: ủ bệnh

Thời kỳ ủ bệnh hầu như không có bất cứ biểu hiện gì. Thời gian ủ từ 5-7 ngày.

Giai đoạn 2: khởi phát

Sang giai đoạn khởi phát, các dấu hiệu điển hình bắt đầu xuất hiện như:

• Viêm đường hô hấp trên (sổ mũi, nghẹt mũi, viêm họng, ho…)
• Sốt cao (trên 39 độ)
• Đau đầu, nhất là vùng trán
• Rối loạn tiêu hóa
• Buồn nôn, nôn ( thường nôn vọt và có thể nôn bất cứ khi nào)
• Cứng gáy
• Có thể mất dần ý thức, lú lẫn

Giai đoạn 3: Toàn phát

Ở giai đoạn này, các dấu hiệu ở giai đoạn khởi phát tiếp tục bùng phát. Đặc biệt các dấu hiệu về thần kinh trở nên nặng hơn:

• Cuồng sảng, ảo giác, dễ bị kích động
• Trẻ nằm co quắp do tăng trương lực cơ
• Co giật hoặc bị bại liệt, cứng người
• Có thể xuất hiện hôn mê
• Vã mồ hôi, rối loạn sắc tố da, rối loạn nhịp thở…

Giai đoạn 4: Lui bệnh

Sau khoảng 2 tuần, nếu người bệnh có kháng thể chống lại hoặc được chữa trị kịp thời, phù hợp thì các dấu hiệu trên sẽ giảm dần và hết bệnh.

Có một số trường hợp nếu điều trị không đúng cách có thể để lại các di chứng về thần kinh như bại liệt, sọ não, rối loạn vận động. Hoặc các biến chứng nặng như viêm phổi, viêm phế quản, viêm phế quản phổi, do bội nhiễm vi khuẩn.

Nguyên tắc điều trị bệnh viêm não Nhật Bản

Khi nhận thấy trẻ có dấu hiệu bị viêm não Nhật Bản, bố mẹ cần đưa trẻ đến các cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám và điều trị. Tuyệt đối không tự ý mua thuốc ở ngoài, bởi tự ý dùng thuốc không chỉ gây khó khăn cho việc điều trị, chẩn đoán của bác sĩ sau này mà còn có thể ảnh hưởng đến tính mạng.

Hiện tại chưa có thuốc đặc trị bệnh viêm não Nhật Bản. Chủ yếu là điều trị các triệu chứng bên ngoài, phối hợp với các biện pháp bảo vệ và tăng cường sức khỏe giúp trẻ mau khỏe.

Cách phòng tránh bệnh viêm não Nhật Bản ở trẻ

Để đề phòng bệnh viêm não Nhật Bản ở trẻ trong mùa hè, cần thực hiện đầy đủ các biện pháp phòng tránh như:

• Cho trẻ tiêm vắc xin viêm não Nhật Bản đầy đủ và đúng lịch theo quy định của bộ y tế. Đây là biện pháp phòng chống viêm não Nhật Bản hiệu quả và quan trọng nhất.
• Giữ vệ sinh nơi ở sạch sẽ, thoáng mát. Thường xuyên làm sạch chuồng gia súc, trâu bò. Đặt các chuồng trại xa nơi ở.
• Diệt lăng quăng, bọ gậy bằng nhiều biện pháp khác nhau, như khơi thông cống rãnh, lấp ao tù nước đọng sau các trận mưa,, thả cá diệt bọ gậy…
• Hạn chế tối đa việc bị muỗi đốt bằng cách mắc màn khi đi ngủ,diệt muỗi trưởng thành bằng thuốc phun diệt muỗi, hương đuổi muỗi…

Thực hiện tốt các biện pháp trên đây chính là cách tốt nhất để phòng ngừa bệnh viêm não Nhật Bản cũng như các căn bệnh khác, giúp bảo vệ sức khỏe cho trẻ nhỏ và cả gia đình.

Biết cách vệ sinh mũi cho trẻ sẽ giúp trẻ thông thoáng đường thở, ngừa các bệnh về đường hô hấp như viêm mũi, viêm xoang,… để bé luôn khỏe mạnh.

Vì sao phải vệ sinh mũi cho trẻ

Mũi được ví như một màng lọc, giúp lọc sạch bụi bẩn, vi khuẩn gây bệnh trong không khí trước khi đưa không khí vào phổi. Sau một thời gian, mũi sẽ tích tụ nhiều cặn bẩn, lâu ngày tạo điều kiện để vi khuẩn sinh sôi phát triển gây bệnh. Vì vậy, vệ sinh mũi cho trẻ đúng cách không chỉ giúp làm sạch mũi, thông thoáng đường thở mà còn giúp ngăn ngừa các bệnh về đường hô hấp có thể xảy ra. Trẻ em có sức đề kháng yếu nên càng dễ mắc bệnh.

Khi nào nên vệ sinh mũi cho trẻ?

Rửa mũi là cần thiết, tuy nhiên không phải cứ rửa nhiều là tốt. Nếu lạm dụng việc rửa mũi cho bé có thể làm mất đi lớp nhầy tự nhiên bảo vệ mũi cho trẻ, làm tăng nguy cơ khô mũi, viêm mũi.

Với trẻ khỏe mạnh bình thường, mẹ chỉ cần nhỏ nước muối sinh lý mỗi ngày một lần khi làm vệ sinh mặt mũi để phòng bệnh. Trường hợp bé đã bị viêm mũi (chảy mũi, nghẹt mũi do nhiều dịch nhầy…) thì cần thực hiện phương pháp rửa mũi hằng ngày bằng nước muối sinh lý nồng độ 0,9%.

Cách vệ sinh mũi cho trẻ

Chuẩn bị:

• Lọ nước muối sinh lý nồng độ 09%
• Dụng cụ hút, rửa mũi
• Khăn khô sạch

Cách thực hiện:

Đối với trẻ nhỏ và trẻ sơ sinh (chưa biết ngồi)

Đặt trẻ nằm nghiêng trên bàn hoặc giường, đầu thấp, mông cao. Nên lót phía dưới đầu bé một chiếc khăn để thấm nước khi rửa. Dùng một tay giữ nhẹ đầu bé tránh bé giãy dụa.

Nếu bé mới chỉ bị chảy mũi nhẹ, bạn có thể tiến hành rửa mũi luôn. Cho phần đầu tròn của lọ nước muối sát mũi trên của bé, nhỏ vài lần dứt khoát nhưng không quá mạnh tay vào mũi phía trên để nước muối đi qua mũi và chảy xuống mũi bên dưới.

Thực hiện vài lần để rửa sạch mũi, sau đó dùng khăn mềm lau sạch.

Cho bé nằm nghiêng sang bên kia và thực hiện tương tự để làm sạch đều cả hai bên cánh mũi.

Nếu bé bị nghẹt mũi do dịch mũi nhiều và khô cứng, trước khi rửa mũi nên nhỏ 2-3 giọt nước muối sinh lý vào mỗi bên mũi để làm lỏng chất dịch. Một lúc sau mới tiến hành rửa mũi theo các bước trên.

Đối với trẻ đã biết ngồi

Với các trẻ đã biết ngồi, khi rửa mũi cho trẻ nên để trẻ ngồi trong lòng mình.

Cho trẻ ngồi vào lòng, hướng mặt về phía trước. Để đầu bé hơi nghiêng sang một bên, một tay giữ đầu bé cố định. Không để bé ngồi thẳng tránh dịch mũi chảy ngược lên trên gây viêm tai hoặc xuống phổi.

Dùng tay còn lại bóp nước muối sinh lý vào phần lỗ mũi cao hơn, nước muối sẽ chảy sang bên phần lỗ mũi thấp hơn. Mẹ cần chuẩn bị sẵn một chiếc khăn mềm to để hứng và lau dịch mũi chảy ra.

Cho đầu bé nghiêng sang bên kia và tiếp tục thực hiện tương tự.

Nếu dịch mũi nhiều và đặc, mẹ có thể dùng các dụng cụ rửa mũi để hỗ trợ, như xi lanh, bình rửa mũi, bình xịt mũi…. Tuy nhiên cần thực hiện nhẹ nhàng, đúng cách tránh gây tổn thương niêm mạc mũi cho trẻ.

Lưu ý khi vệ sinh mũi cho trẻ

Nên dùng nước muối pha sẵn bán ngoài hiệu thuốc, không tự ý pha nước muối vì có thể không đúng tỷ lệ (0,9%).

Trước khi nhỏ mũi cần làm sạch lọ nước muối sinh lý, tránh lây lan vi khuẩn.

Ngâm lọ thuốc nhỏ mũi vào nước ấm trước khi rửa.

Thao tác thực hiện nhẹ nhàng, tránh rửa mạnh tay khiến bé sợ hãi, giãy giụa.

Trên đây là hướng dẫn cách rửa mũi cho trẻ để các bố mẹ tham khảo và áp dụng. Cần thực hiện kiên trì và đều đặn để mang lại hiệu quả tốt nhất. Trường hợp không thuyên giảm, bố mẹ cần đưa trẻ đến gặp bác sĩ để được thăm khám và điều trị đúng cách.