Hóa trị có thể kéo dài tuổi thọ của một người và giúp loại bỏ ung thư. Các tác dụng phụ của nó tùy thuộc vào loại thuốc hóa trị có liên quan, nhưng nhiễm trùng, dễ bầm tím hoặc chảy máu và rụng tóc là một số trong số những tác dụng phổ biến hơn.

Các tác dụng phụ phổ biến khác của hóa trị liệu bao gồm:

• Buồn nôn và ói mửa
• Sự mệt mỏi
• Bệnh thần kinh hoặc đau do tổn thương dây thần kinh
• Táo bón
• Bệnh tiêu chảy

Hóa trị liệu giết chết các tế bào thường xuyên, cũng như các tế bào ung thư, và đây là lý do tại sao các tác dụng phụ xảy ra. Nhiều người gặp phải những tác dụng phụ này, nhưng một số người có ít hoặc không có. Dưới đây, chúng tôi khám phá 10 tác dụng phụ phổ biến hơn của hóa trị liệu.

1. Nhiễm trùng và hệ thống miễn dịch suy yếu

Ung thư và cách điều trị nó có thể suy yếu hệ thống miễn dịch. Bởi vì hóa trị liệu giết chết các tế bào miễn dịch khỏe mạnh, nó có thể khiến một người dễ bị nhiễm trùng hơn. Và bởi vì hệ thống miễn dịch bị suy yếu, bất kỳ bệnh nhiễm trùng nào cũng có thể kéo dài hơn bình thường. Ăn nhiều trái cây tươi và rau quả, thường xuyên rửa tay, tránh bất kỳ ai bị bệnh truyền nhiễm và tìm kiếm sự chăm sóc y tế kịp thời khi có dấu hiệu nhiễm trùng có thể làm giảm nguy cơ mắc bệnh nghiêm trọng.

2. Dễ bị bầm tím và chảy máu hơn

Hóa trị có thể khiến người bệnh dễ bị bầm tím hoặc chảy máu hơn. Nhiều người có hóa trị liệu gặp tác dụng phụ này. Chảy máu nhiều hơn bình thường có thể nguy hiểm. Bạn nên thực hiện các biện pháp phòng ngừa, chẳng hạn như đeo găng tay khi làm vườn hoặc cắt thức ăn. Ngoài ra, hãy thực hiện thêm các bước để ngăn ngừa chấn thương như ngã.

Liên hệ với bác sĩ về bất kỳ vết thương nghiêm trọng nào hoặc bất kỳ vết thương hoặc vết bầm tím nào có vẻ như đang lành lại chậm. Khuyến cáo liên hệ với bác sĩ điều trị ung thư ngay lập tức về bất kỳ hiện tượng chảy máu hoặc bầm tím không rõ nguyên nhân trong quá trình điều trị ung thư hoặc bất kỳ máu trong phân hoặc nước tiểu.

3. Rụng tóc

Hóa trị có thể làm hỏng các nang tóc, khiến tóc yếu đi, dễ gãy và rụng. Bất kỳ sợi tóc nào mọc lại có thể có kết cấu hoặc màu sắc khác. Điều này thường tiếp tục cho đến khi điều trị kết thúc, sau đó tóc hầu như luôn mọc lại. Các tác giả của một nghiên cứu ước tính rằng 65% của những người được hóa trị liệu bị rụng tóc. Không có cách nào đảm bảo để ngăn ngừa nó, nhưng chăm sóc tóc tốt có thể làm chậm quá trình rụng và thúc đẩy tóc mọc lại.

4. Buồn nôn và nôn mửa

Buồn nôn và nôn có thể bắt đầu đột ngột. Những vấn đề này có thể xảy ra ngay sau mỗi đợt hóa trị hoặc những ngày sau đó. Thay đổi chế độ ăn uống, chẳng hạn như ăn các bữa ăn nhỏ hơn hoặc tránh một số loại thực phẩm, có thể hữu ích. Thuốc chống buồn nôn cũng có thể hữu ích, đặc biệt nếu một người gặp các tác dụng phụ trong khoảng thời gian có thể dự đoán được, chẳng hạn như ngay sau khi hóa trị.

5. Bệnh thần kinh

Đau dây thần kinh tọa là chứng đau dây thần kinh do dây thần kinh bị tổn thương. Nó thường ảnh hưởng đến bàn tay và bàn chân, gây ngứa ran, tê và cảm giác nóng bỏng bất thường. Một số người cũng cảm thấy yếu và đau. Bệnh thần kinh thường tồi tệ hơn ở những người dùng một số loại thuốc hóa trị liệu. Thuốc nước có chứa lidocain hoặc capsaicin có thể hữu ích, nhưng cần nghiên cứu thêm.

6. Táo bón và tiêu chảy

Hóa trị liệu có thể kích hoạt vấn đề tiêu hóa vì nó có thể làm hỏng các tế bào giúp tiêu hóa. Các tác dụng phụ khác của hóa trị, chẳng hạn như buồn nôn, có thể buộc mọi người phải thay đổi chế độ ăn, nhưng những thay đổi này cũng có thể gây ra hoặc làm trầm trọng thêm tình trạng táo bón hoặc tiêu chảy nếu đột ngột. Tránh thức ăn gây kích thích dạ dày có thể hữu ích.

Và các biện pháp chữa táo bón không kê đơn, chẳng hạn như thuốc làm mềm phân hoặc bổ sung chất xơ, có thể giúp đi tiêu ít đau hơn. Ngoài ra, được cung cấp đủ nước có thể làm giảm mức độ nghiêm trọng của táo bón và cũng ngăn ngừa tình trạng mất nước do tiêu chảy gây ra.

7. Phát ban

Hóa trị có thể thay đổi hệ thống miễn dịch theo cách gây phát ban và các thay đổi khác trên da. Thuốc cũng có thể trực tiếp gây ra các thay đổi trên da. Phát ban nghiêm trọng có thể gây đau và ngứa dữ dội. Nếu một người gãi cho đến khi da của họ chảy máu, sẽ có nguy cơ bị nhiễm trùng. Kem dưỡng ẩm và kem chống ngứa không kê đơn có thể hữu ích.

8. Lở miệng

Một số người bị lở miệng đau đớn 1–2 tuần sau khi có một số hình thức hóa trị. Cơn đau nhức có thể khác nhau về mức độ nghiêm trọng và vết loét có thể chảy máu hoặc nhiễm trùng. Một người có thể thử sử dụng kem đánh răng không ăn mòn hoặc gel làm tê. Một số người cũng thấy nhẹ nhõm khi súc miệng bằng nước muối ấm. Đi khám bác sĩ để điều trị nếu bất kỳ vết loét nào rất đau hoặc khóc.

9. Các vấn đề về hô hấp

Đôi khi, hóa trị có thể làm tổn thương phổi và khiến việc hấp thụ đủ oxy trở nên khó khăn hơn. Các vấn đề về hô hấp cũng có thể do một số loại ung thư. Giữ bình tĩnh, ngồi và kê phần thân trên lên bằng gối và tập thở mím môi có thể hữu ích. Bác sĩ có thể kê đơn thuốc nếu các vấn đề về hô hấp vẫn tiếp diễn.Nếu bất kỳ triệu chứng nào dưới đây cần đến bác sĩ ngay:

• Các vấn đề về hô hấp bắt đầu đột ngột và không cải thiện
• Miệng, móng tay hoặc da hơi xanh
• Tức ngực
• Suy nhược hoặc chóng mặt
• Khó nói

10. Đau

Một số tác dụng phụ của hóa trị có thể gây đau. Ví dụ, có thể có:

• Đau trong miệng và cổ họng, có thể do lở miệng
• Đau dây thần kinh
• Đau ở chỗ tiêm
• Đau đầu

Đau cũng có thể xảy ra khi ung thư tiến triển. Khuyến khích mọi người liên hệ với nhóm chăm sóc ung thư của họ nếu họ cảm thấy đau đầu hoặc đau ở vị trí tiêm hoặc đặt ống thông. Nếu cơn đau xảy ra, đừng ngừng điều trị trước khi thảo luận với bác sĩ. Họ có thể giúp đỡ.

Tác dụng phụ hiếm gặp

Một số người gặp các tác dụng phụ hiếm gặp của hóa trị liệu. Một số ví dụ có thể báo hiệu trường hợp khẩn cấp bao gồm :

• Quá mẫn cảm: Điều này liên quan đến hệ thống miễn dịch phản ứng đến thuốc hóa trị.
• Thoát mạch: Đây là khi chất lỏng rò rỉ từ mạch máu vào các mô xung quanh.
• Viêm sốt bạch cầu trung tính: Đây là chứng viêm ruột có thể ảnh hưởng đến những người có hệ thống miễn dịch suy yếu.
• Viêm tụy: Đây là tình trạng viêm của tuyến tụy.
• Tan máu cấp tính: Điều này liên quan đến việc phá hủy các tế bào hồng cầu.

Bạn nên tìm kiếm sự chăm sóc y tế ngay lập tức nếu bất kỳ điều nào sau đây xảy ra sau khi hóa trị:

• Sốt cao, thường trên 101 ° F
• Ớn lạnh dữ dội
• Chảy máu hoặc bầm tím bất thường
• Phản ứng dị ứng, có thể gây sưng tấy, phát ban hoặc ngứa dữ dội
• Đau tại chỗ tiêm hoặc đặt ống thông
• Nhức đầu dữ dội hoặc đau bất thường khác
• Tiêu chảy dai dẳng, nôn mửa hoặc cả hai
• Máu trong phân hoặc nước tiểu
• Khó thở, trong trường hợp đó, ai đó nên gọi 911

Lấy đi

Hóa trị có thể là một phương pháp điều trị hiệu quả đối với bệnh ung thư, nhưng nó cũng có thể có những tác dụng phụ. Trước khi bắt đầu điều trị, hãy nói chuyện với bác sĩ về những tác dụng phụ nào dễ xảy ra nhất, chúng có thể kéo dài bao lâu và mức độ nghiêm trọng của chúng. Nếu các tác dụng phụ xảy ra, nhóm chăm sóc ung thư có thể giúp quản lý chúng. Các phương pháp điều trị và kỹ thuật đối phó có thể làm dịu và giảm bớt nhiều tác dụng phụ của hóa trị liệu

Tiêu chảy có thể rất khó chịu, nhưng hầu hết mọi người có thể điều trị hiệu quả bằng cách nghỉ ngơi và các biện pháp khắc phục tại nhà.Tiêu chảy là một vấn đề tiêu hóa gây ra đi tiêu phân lỏng, nước. Nó có thể gây khó chịu trong vài giờ hoặc vài ngày, sau đó các triệu chứng sẽ cải thiện. Trong một số trường hợp, chúng tồn tại lâu hơn.Mặc dù tiêu chảy thường tự biến mất, nhưng một số biện pháp điều trị tại nhà có thể làm dịu các triệu chứng và tăng tốc độ hồi phục.

1. Bù nước

Bổ sung nước cho cơ thể là điều cần thiết để phục hồi sau tiêu chảy. Tiêu chảy gây ra tình trạng thiếu chất lỏng, bao gồm cả nước. Điều này khiến cơ thể mất các chất điện giải như natri và clorua. Để hỗ trợ phục hồi, điều quan trọng là phải phục hồi chất lỏng. Nếu không, một người có thể bị mất nước.

Mất nước có thể nguy hiểm ở trẻ em và người lớn tuổi, vì vậy điều quan trọng là khuyến khích họ uống nước nếu họ đang bị tiêu chảy. Uống nước là bước đầu tiên để bù nước. Một người cũng có thể tạo dung dịch bù nước dạng uống bằng cách pha 1 lít nước với nửa thìa cà phê muối và 6 thìa cà phê đường. Tiêu thụ đường và muối với nước giúp ruột hấp thụ chất lỏng hiệu quả hơn.

Giải pháp này bù nước hiệu quả hơn cho cơ thể sau cơn tiêu chảy hơn là chỉ uống nước. Các thức uống khác cũng có thể có lợi. Ví dụ, uống rượu đồ uống thể thao có thể giúp bù nước cho cơ thể và phục hồi kali và natri. Nước ép trái cây cũng có thể giúp phục hồi kali. Tránh uống bất cứ thứ gì có thể gây kích ứng thêm đường tiêu hóa, chẳng hạn như:

• Đồ uống có caffein
• Rượu bia
• Đồ uống có ga
• Đồ uống rất nóng

2. Ăn một chế độ ăn phục hồi

Chế độ ăn gồm nhiều bữa nhỏ, thường xuyên có thể tốt hơn ăn ba bữa lớn mỗi ngày khi đang khỏi bệnh tiêu chảy. Một chế độ ăn uống tốt cho người bị tiêu chảy có thể bao gồm:

• Thực phẩm giàu pectin, chẳng hạn như trái cây
• Thực phẩm giàu kali, chẳng hạn như khoai tây và khoai lang
• Thực phẩm có chất điện giải, chẳng hạn như súp miso và đồ uống thể thao
• Rau nấu chín, mềm
• Đủ lượng protein

Chế độ ăn kiêng này kết hợp các loại thực phẩm nhạt, ít chất xơ và nhiều tinh bột, có thể giúp tạo ra nhu động ruột nhiều hơn. Nó cũng chứa các chất dinh dưỡng hữu ích, chẳng hạn như kali và pectin. Điều cần lưu ý là chế độ ăn BRAT rất hạn chế và không cung cấp dinh dưỡng cân bằng. Mọi người chỉ nên theo chế độ ăn kiêng này cho đến khi họ cảm thấy tốt hơn và không quá 2 ngày.

3. Tránh một số loại thực phẩm

Có thể giúp tránh các loại thực phẩm có thể gây kích ứng hoặc gây áp lực lên đường tiêu hóa, chẳng hạn như:

• Thực phẩm giàu chất béo
• Thức ăn nhiều dầu mỡ
• Thức ăn cay
• Thực phẩm có chứa chất làm ngọt nhân tạo
• Thực phẩm có hàm lượng fructose cao

Các bác sĩ khuyên bạn tránh các sản phẩm từ sữa, vì chúng có thể làm trầm trọng thêm tình trạng tiêu chảy. Ngoài ra, hạn chế những người không dung nạp lactose nên tránh các sản phẩm này.

4. Uống men vi sinh

Probiotics là những vi sinh vật có thể có lợi cho hệ tiêu hóa. Chúng có thể hỗ trợ hoạt động của ruột và giúp chống lại nhiễm trùng. Probiotics là vi khuẩn sống và nấm men trong một số loại sữa chua và thực phẩm lên men khác. Bạn cũng có thể mua các chất bổ sung probiotic trong các cửa hàng y tế.

Men vi sinh đã rút ngắn đáng kể thời gian hồi phục sau tiêu chảy. Họ cũng phát hiện ra rằng chế phẩm sinh học là an toàn, không có bất kỳ tác dụng phụ lớn nào.

5. Thử thuốc

Một số loại thuốc không kê đơn có sẵn để điều trị tiêu chảy. Thuốc chống co giật có thể giúp giảm các triệu chứng và tăng tốc thời gian phục hồi. Một ví dụ phổ biến của loại thuốc này là loperamide (Imodium). Tuy nhiên, những loại thuốc này không phải lúc nào cũng thích hợp. Những người bị đại tiện ra máu hoặc sốt nên hạn chế dùng thuốc chống co thắt và nói chuyện với bác sĩ.

Khi nào đến gặp bác sĩ

Trong hầu hết các trường hợp, có thể điều trị tiêu chảy tại nhà mà không cần hỏi ý kiến ​​bác sĩ. Tuy nhiên, nếu tiêu chảy kéo dài hơn 2 ngày đi khám để tránh các biến chứng. Các lý do khác để gặp bác sĩ khi bị tiêu chảy bao gồm:

• Máu hoặc mủ khi đi tiêu
• Một cơn sốt
• Dấu hiệu mất nước, chẳng hạn như cực kỳ khát và khô miệng
• Tiêu chảy mãn tính
• Tiêu chảy khi ngủ
• Giảm cân đáng kể
• Đau bụng nặng

Những người có nguy cơ bị biến chứng, chẳng hạn như trẻ nhỏ và người lớn tuổi, cũng nên đến gặp bác sĩ để điều trị nếu bệnh tiêu chảy không cải thiện theo thời gian và các biện pháp khắc phục tại nhà.

Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu tất tần tật về chế độ ăn kiêng FODMAP thấp nhé!

Chế độ ăn kiêng FODMAP thấp là gì?

FODMAP là viết tắt của Oligosaccharides có thể lên men, Disaccharides, Monosaccharides và Polyols (là những carbohydrate chuỗi ngắn có thể lên men, hay nói cách khác là carbs lên men trong ruột).

Chế độ ăn ít FODMAP giúp các bệnh nhân mắc các vấn đề về đường tiêu hóa tránh được việc không hấp thụ tốt các thành phần của FODMAP. Vì vậy thức ăn sẽ đi xuống đại tràng, nơi vi khuẩn tiêu hóa, tạo khí và gây chướng bụng khó chịu.

Những thay đổi này trong quá trình tiêu hóa cũng ảnh hưởng đến sự cân bằng chất lỏng trong ruột, có thể gây ra táo bón và tiêu chảy, tùy thuộc vào sự thay đổi của sự cân bằng. Nếu bạn tuân theo chế độ ăn kiêng FODMAP thấo này thì đường ruột của bạn sẽ hạnh phúc hơn nhiều.

Tôi nên tránh những thực phẩm nào trong chế độ ăn ít FODMAP?

Bạn có thể xem xét danh sách dưới đây để có một cái nhìn tổng quan, nhưng bạn vẫn phải đến bác sĩ để an toàn và chắc chắn hơn. Hãy lưu ý rằng đây không phải là danh sách những thực phẩm bạn không được ăn, mà là những nhóm thực phẩm mà bạn có thể thử nghiệm để hạn chế trong chế độ ăn của mình.

Một người có thể thấy rằng chỉ cần cắt bỏ hành và tỏi ra khỏi khẩu phần là được trong khi người khác lại có thể cải thiện bằng cách tránh lactose hoặc một số loại rau nhất định. Các bác sĩ và chuyên gia dinh dưỡng sẽ tư vấn cho bạn về nhóm thực phẩm nên thử cắt giảm trước (chẳng hạn như lactose hoặc gluten) dựa trên tiền sử cơ thể. Hầu hết các loại thực phẩm này đều cung cấp chất dinh dưỡng nên nếu bạn có thể dung nạp được chúng thì sẽ tốt cho sức khỏe nhất.

• Lactose (sữa, sữa chua, kem)
• Fructose (trái cây như táo, đào và anh đào; chất ngọt như mật ong, xi-rô ngô có hàm lượng fructose cao)
• Fructan (các loại rau như cải Brussels, bông cải xanh và măng tây, hành tây, tỏi, các loại ngũ cốc như lúa mì và lúa mạch đen)
• Các loại đậu (đậu gà, đậu lăng, đậu tây)
• Polyols (trái cây như táo, dâu đen và dưa hấu)

Tôi nên ăn những loại thực phẩm nào trong chế độ ăn ít FODMAP?

• Sữa (sữa không có lactose, sữa gạo, sữa hạnh nhân, sữa dừa)
• Trái cây như chuối, việt quất và cam quýt
• Các loại rau như cải ngọt, cà rốt, dưa chuột, cà tím và gừng
• Chất đạm (thịt, cá, trứng và đậu phụ)
• Các loại hạt như hạnh nhân, hạt thông, quả óc chó
• Các loại ngũ cốc như yến mạch, gạo và quinoa

Nên nhớ chế độ ăn kiêng FODMAP thấp là một chế độ ăn kiêng rất hạn chế và nó thực sự chỉ nên được thực hiện sự giám sát chặt chẽ của chuyên gia dinh dưỡng đã được đào tạo bài bản về đường tiêu hóa.

Có bất kỳ hạn chế nào đối với chế độ ăn FODMAP thấp không?

Có!

Các chuyên gia dinh dưỡng cho biết chế độ ăn uống FODMAP thấp rất khó duy trì nên nó không phải là một giải pháp lâu dài. Mục đích sử dụng phương pháp này là khám phá những thực phẩm nào gây kích thích tới hệ tiêu hóa của bạn và những thực phẩm nào không gây ảnh hưởng.

Ai nên tránh chế độ ăn kiêng FODMAP?

Nếu bạn từng mắc bệnh rối loạn ăn uống thì đây không phải là thứ bạn nên đến gần.

Nếu bạn đang mang thai hoặc đang chuẩn bị mang thai thì bạn cũng có nhu cầu dinh dưỡng cao hơn bình thường, vì vậy chế độ ăn kiêng hạn chế này có thể nguy hiểm và có khả năng ảnh hưởng xấu tới sự phát triển trong tử cung. Đây là lý do tại sao bất kỳ sự can thiệp nào vào chế độ ăn uống đều nên được thực hiện với bác sĩ để đảm bảo rằng cả bệnh nhân và thai nhi đều được cung cấp đầy đủ dưỡng chất cần thiết.

Bạn có thể đọc thêm:

• 12 đặc điểm cơ thể cực kì hiếm có khiến bạn trở nên độc đáo với cả thế giới
• Cẩn thận với 9 loại thực phẩm cực kì giàu calo nhưng ăn mãi vẫn đói
• 8 thói quen có thể lén lút khiến bạn già đi nhanh hơn

Bạn có thể kiểm soát các triệu chứng của tiêu chảy bằng cách nghỉ ngơi, cung cấp đủ nước và thực hiện một số điều chỉnh chế độ ăn uống. Trong khi một số loại thực phẩm có thể thúc đẩy quá trình hồi phục, những loại khác có thể làm cho các triệu chứng tồi tệ hơn. Mặc dù thông thường có thể kiểm soát các cơn tiêu chảy không thường xuyên tại nhà, nhưng bất kỳ ai đang bị tiêu chảy kéo dài nên đến gặp bác sĩ, vì họ có thể bị mất nước theo thời gian.

Tiêu chảy thỉnh thoảng là một hiện tượng phổ biến và hầu hết mọi người sẽ bị một đợt ít nhất một hoặc hai lần một năm. Trong hầu hết các trường hợp, các triệu chứng sẽ biến mất trong vài ngày.

Tiêu chảy là gì?

Tiêu chảy là tình trạng đi cầu phân lỏng hoặc lỏng hơn đặc. Đây là một vấn đề phổ biến có thể ảnh hưởng đến một người vài lần mỗi năm. Tiêu chảy thường sẽ hết trong vòng một tuần hoặc ít hơn. Những người có tình trạng tiêu hóa mãn tính, chẳng hạn như hội chứng ruột kích thích (IBS) hoặc bệnh Crohn, có thể bị tiêu chảy thường xuyên hơn. Ngoài phân lỏng hoặc chảy nước, tiêu chảy có liên quan đến các triệu chứng tiêu hóa khác, bao gồm:

• Chuột rút
• Chướng bụng và đau
• Một cảm giác sủi bọt trong ruột
• Nhu cầu khẩn cấp để đi tiêu
• Buồn nôn
• Nôn mửa
• Sốt

Chế độ ăn uống của một người là rất quan trọng nếu họ đang bị tiêu chảy. Một số loại thực phẩm có thể giúp làm giảm các triệu chứng của tiêu chảy, trong khi các loại thực phẩm khác có thể làm cho chúng tồi tệ hơn.

Thức ăn để ăn

Trong khi hồi phục sau tiêu chảy, một người nên ăn những thức ăn nhạt, đơn giản, dễ tiêu hóa và sẽ giúp hấp thụ một số nước từ phân.

Thức ăn nhạt nhẽo

Người bị tiêu chảy nên ăn thức ăn nhạt vì thức ăn cay hoặc phức tạp có thể gây kích ứng ruột. Các bác sĩ thường khuyến nghị chế độ ăn uống BRAT, bao gồm:

• Chuối
• Gạo trắng
• Nước sốt táo
• Bánh mì hoặc bánh mì nướng

Các loại thực phẩm phù hợp khác bao gồm:

• Khoai tây luộc
• Bánh quy giòn

Đây là những loại thực phẩm điều trị bệnh tiêu chảy rất tốt. Ăn nhiều bữa nhỏ trong ngày thay vì một vài bữa lớn có thể giúp hệ tiêu hóa không làm việc quá sức.

Probiotics

Thực phẩm probiotic, chẳng hạn như sữa chua và kefir, có thể giúp trong vài trường hợp. Probiotics hỗ trợ tiêu hóa bằng cách cải thiện sự cân bằng của vi khuẩn tốt và xấu trong ruột. Tuy nhiên, các sản phẩm từ sữa có thể gây kích ứng hệ tiêu hóa vì chúng khó tiêu hóa.

Do đó, một người có thể muốn thử các nguồn men vi sinh không có nguồn gốc, chẳng hạn như sữa đậu nành lên men, trái cây và rau quả. Một người nên nói chuyện với bác sĩ trước khi sử dụng men vi sinh.

Uống cái gì

Chất lỏng cũng rất quan trọng để phục hồi. Người bị tiêu chảy cần uống nhiều nước trong ngày, và nên uống thêm một cốc nước sau mỗi lần đi tiêu lỏng. Uống nhiều nước giúp ngăn ngừa tình trạng mất nước và thải độc tố ra khỏi cơ thể. Cũng như nước, cơ thể mất chất khoáng và chất điện giải do tiêu chảy. Mọi người nên cố gắng uống các loại nước có chứa khoáng chất và chất điện giải để bổ sung những chất đã mất. Nguồn chất điện giải và khoáng chất bao gồm:

• Súp hoặc nước dùng
• Nước dừa
• Nước điện giải
• Đồ uống thể thao

Các thực phẩm cần tránh

Nhiều loại thực phẩm có thể làm trầm trọng thêm hệ tiêu hóa và khiến tình trạng tiêu chảy trở nên trầm trọng hơn. Này bao gồm :

Thức ăn cay

Các thành phần cay có thể hoạt động như chất kích thích trong hệ tiêu hóa. Những người bị tiêu chảy nên ăn những thức ăn nhạt, vì chúng có nguy cơ thấp nhất làm kích động hệ tiêu hóa.

Đồ chiên

Không nên ăn thức ăn có nhiều dầu mỡ khi đang khỏi bệnh tiêu chảy. Chất béo và dầu được thêm vào từ quá trình chiên rán có thể khó xử lý đối với hệ tiêu hóa nhạy cảm và có thể làm cho các triệu chứng trở nên tồi tệ hơn. Một người có thể thử ăn rau luộc hoặc hấp và protein nạc để thay thế.

Thực phẩm có đường

Những loại bánh kẹo có vị ngọt hoặc cũng có thể là những loại hoa quả có chứa rất nhiều đường. Nếu bạn đang mắc phải vấn đề bị tiêu chảy bạn nên tránh các chất làm ngọt nhân tạo, một số chất có thể có tác dụng nhuận tràng.

Thực phẩm giàu chất xơ

Nó cũng có thể giúp tránh quá nhiều chất xơ. Chất xơ giúp duy trì hoạt động của hệ tiêu hóa. Thông thường, đây là một điều tốt, nhưng khi cơ thể đang cố gắng phục hồi sau tiêu chảy, chất xơ có thể làm cho các triệu chứng tồi tệ hơn. Xơ không hòa tan, là thủ phạm chính có trong các loại thực phẩm khác nhau, bao gồm:

• Ngũ cốc nguyên hạt, chẳng hạn như lúa mì, gạo và lúa mạch
• Bánh mì nguyên hạt hoặc bánh nướng
• Ngũ cốc
• Các loại hạt và hạt giống

Chất xơ hòa tan, chẳng hạn như pectin trong táo và chuối, thực sự có thể giúp một người phục hồi sau tiêu chảy. Tuy nhiên, một người vẫn nên cố gắng hạn chế lượng tiêu thụ của chúng, ít nhất là trong ngày đầu tiên của các triệu chứng.

Những thực phẩm khác không nên ăn

Các loại thực phẩm khác có thể gây kích ứng ruột khi bị tiêu chảy bao gồm :

• Hầu hết thực phẩm chế biến, đóng gói
• Các loại đậu, bao gồm đậu xanh, đậu cô ve, đậu Hà Lan và đậu lăng
• Thực phẩm tạo ra khí trong ruột, chẳng hạn như bắp cải, bông cải xanh và súp lơ trắng
• Thịt béo, bao gồm cá mòi, thịt lợn và thịt bê
• Các sản phẩm từ sữa
• Quả hạch
• Rau sống

Không nên uống gì

Đồ uống có chứa caffein, chẳng hạn như cà phê, trà và soda, có thể kích thích hệ tiêu hóa và làm cho các triệu chứng tồi tệ hơn. Đồ uống có ga cũng có thể gây kích ứng hoặc góp phần vào các triệu chứng khác, chẳng hạn như đầy hơi và chuột rút.

Mọi người cũng nên tránh uống rượu khi bị tiêu chảy. Mặc dù nhiều loại nước uống thể thao có chứa chất điện giải có thể giúp khử nước, nhưng chúng thường có thêm đường hoặc chất làm ngọt nhân tạo. Nước dừa và nước tăng cường chất điện giải là những lựa chọn thay thế tốt.

Sự đối đãi

Ngoài việc tuân theo một chế độ ăn uống sẽ giúp giảm tiêu chảy, một người có thể thử một số biện pháp khắc phục khác để phục hồi nhanh chóng. Các phương pháp điều trị tiêu chảy khác bao gồm bismuth subsalicylate (Pepto Bismol) và loperamide (Imodium). Những loại thuốc này có thể giúp giảm các trường hợp tiêu chảy không thường xuyên và có thể hữu ích nếu bạn có sẵn trong tủ thuốc.

Chăm sóc tại nhà

Những người bị tiêu chảy cũng nên đảm bảo rằng họ được nghỉ ngơi đầy đủ, vì để cơ thể bị căng thẳng trong khi đối phó với tiêu chảy có thể kéo dài thời gian hồi phục. Do đó, họ nên hạn chế hoạt động thể chất, vì tập thể dục gắng sức có thể làm tăng nguy cơ mất nước. Bổ sung nước cũng rất quan trọng khi kiểm soát tiêu chảy, vì vậy mọi người nên uống nhiều nước trong suốt cả ngày.

Khi nào cần liên hệ với bác sĩ

Máu hoặc chất nhầy có thể xuất hiện trong phân trong trường hợp tiêu chảy nghiêm trọng hơn, cũng có thể liên quan đến sốt. Bất kỳ ai có những triệu chứng này nên nói chuyện với bác sĩ càng sớm càng tốt. Tiêu chảy không được điều trị cũng có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng, bao gồm mất nước.

Một người bị tiêu chảy nặng có thể phải nhập viện và truyền điện giải qua đường tĩnh mạch. Bất kỳ ai bị sốt cao hơn 102 ° F hoặc đau bụng dữ dội nên nói chuyện với bác sĩ. Cha mẹ hoặc người chăm sóc trẻ nên theo dõi cẩn thận khi trẻ bị tiêu chảy. Nếu các triệu chứng không rõ ràng trong vòng 24 giờ, họ nên gọi bác sĩ để được hướng dẫn. Nếu trẻ có bất kỳ dấu hiệu mất nước nào, điều cần thiết là phải đến cơ sở y tế ngay lập tức. Các dấu hiệu bao gồm :

• Khô miệng
• Tã khô trong 3 giờ trở lên
• Giảm cân
• Khóc không ra nước mắt

Điều quan trọng là phải làm cho bác sĩ biết về bất kỳ triệu chứng bổ sung nào.

Quan điểm

Nhiều trường hợp tiêu chảy chỉ kéo dài vài ngày và đáp ứng tốt với các phương pháp điều trị tại nhà. Ăn một chế độ ăn uống đơn giản, tăng lượng chất lỏng và sử dụng thuốc không kê đơn khi cần thiết có thể giúp giảm nhanh các triệu chứng. Trong trường hợp cơ thể không đáp ứng với các phương pháp điều trị này sau một vài ngày, một người nên nói chuyện với bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị.

Thực phẩm cay, những thực phẩm có hàm lượng chất béo cao và một số chất làm ngọt nhân tạo đều có thể gây tiêu chảy. Sữa và gluten cũng có thể gây tiêu chảy ở những người không dung nạp. Tiêu chảy là thường là kết quả nhiễm trùng. Tuy nhiên, thực phẩm một người ăn đôi khi có thể gây tiêu chảy và các triệu chứng liên quan. Bài viết này tìm hiểu các loại thực phẩm gây tiêu chảy, cách nhận biết tiêu chảy là do ăn gì, các phương pháp điều trị và khi đến gặp bác sĩ.

Tại sao một số thức ăn lại gây tiêu chảy?

Một số thực phẩm khó tiêu hóa, làm tăng lượng nước trong ruột và gây kích ứng niêm mạc hệ tiêu hóa. Những yếu tố này đều có thể gây ra hoặc làm trầm trọng thêm bệnh tiêu chảy. Một người có thể bị tiêu chảy sau khi ăn thực phẩm do không dung nạp cụ thể, chẳng hạn như không dung nạp lactose hoặc gluten.

Thực phẩm có thể góp phần gây tiêu chảy

Một số thực phẩm và loại thực phẩm có thể gây tiêu chảy bao gồm:

1. Đường và chất làm ngọt nhân tạo

Một số loại đường và chất làm ngọt nhân tạo có thể có một tác dụng nhuận tràng. Fructose là một thành phần của đường ăn và xuất hiện tự nhiên trong trái cây. Cơ thể chỉ có thể tiêu hóa một lượng đường fructose nhất định tại một thời điểm.

Tiêu thụ nhiều đường fructose hơn cơ thể có thể gây ra bệnh tiêu chảy. Một nguồn ước tính rằng khoảng 30–40% mọi người gặp khó khăn khi hấp thụ một lượng đáng kể fructose. Một số loại trái cây chứa nhiều đường fructose hơn những loại khác. Một số ví dụ về thực phẩm giàu fructose bao gồm:

• Táo
• Quả nho
• Cây thùa

Rượu đường, bao gồm sorbitol, mannitol, xylitol và erythritol, là những chất tạo ngọt phổ biến. Cơ thể không hấp thụ tốt các loại rượu đường này, và chúng có thể gây ra tiêu chảy ở một số người, đặc biệt nếu tiêu thụ với số lượng lớn.

2. Caffeine

Đồ uống và thực phẩm có chứa caffeine có thể gây ra tiêu chảy và phân lỏng ở một số người. Caffeine là một chất kích thích và đẩy nhanh tốc độ thức ăn di chuyển qua ruột. Các nguồn caffeine phổ biến trong chế độ ăn uống bao gồm:

• Sô cô la
• Cà phê
• Nước ngọt
• Trà

3. Thức ăn nhiều chất béo

Thức ăn chứa nhiều dầu mỡ có thể gây khó tiêu hóa. Cơ thể gặp khó khăn trong việc phân hủy và chế biến thực phẩm nhiều chất béo. Chất béo trong chế độ ăn uống cũng thúc đẩy sản xuất mật và tăng mực nước trong ruột non. Sự kết hợp của các yếu tố này có thể dẫn đến rối loạn chức năng tiêu hóa và tiêu chảy.

4. Thức ăn cay

Thực phẩm cay có chứa ớt là một nguyên nhân khác gây tiêu chảy. Capsaicin là hợp chất làm cho ớt có vị cay. Nó là một hóa chất mạnh có thể kích thích niêm mạc của dạ dày và ruột. Tránh thực phẩm chứa nhiều capsaicin có thể giúp giảm các triệu chứng và tần suất tiêu chảy.

5. FODMAP

Các oligosaccharide có thể lên men, disaccharides, monosaccharide và polyols (FODMAP) là một loại carbohydrate. Thực phẩm có hàm lượng FODMAP cao khó tiêu hóa đối với một số người và có thể gây tiêu chảy. Một số danh mục trong bài viết này, chẳng hạn như đường fructose, lactose và rượu đường, là FODMAP. Danh sách các loại thực phẩm có FODMAP cao rất phong phú. Tuy nhiên, một số ví dụ khác bao gồm:

• Atisô
• Đậu
• Tỏi
• Hành

Chế độ ăn uống FODMAP thấp có thể là một thách thức do các hạn chế thực phẩm khác nhau của nó. Nếu ai đó nghĩ rằng FODMAP có thể gây tiêu chảy, chuyên gia dinh dưỡng có thể cung cấp.

6. Gluten

Những người bị bệnh celiac có phản ứng nghiêm trọng với gluten, nơi hệ thống miễn dịch của họ phản ứng gây ra tổn thương ruột non. Đây có thể gây ra bệnh tiêu chảy. Những người không mắc bệnh celiac vẫn có thể gặp vấn đề trong việc dung nạp gluten.

Nếu ai đó nghi ngờ rằng gluten có thể là nguyên nhân gây tiêu chảy của họ, họ nên liên hệ với bác sĩ để được kiểm tra thích hợp trước khi bắt đầu chế độ ăn không có gluten. Tìm hiểu thêm về chứng không dung nạp gluten tại đây.

Khi nào cần liên hệ với bác sĩ về bệnh tiêu chảy

Bạn cũng nên đi khám bác sĩ nếu tiêu chảy có máu, kèm theo đau dạ dày nghiêm trọng hoặc nếu họ cảm thấy không khỏe. Trẻ sơ sinh và người lớn tuổi dễ bị mất nước hơn, có nghĩa là tiêu chảy có thể đặc biệt nguy hiểm đối với những người thuộc nhóm này. Điều quan trọng là phải để ý các dấu hiệu mất nước ở những nhóm này, chẳng hạn như:

• Giảm lượng nước tiểu
• Tăng nhịp tim
• Chóng mặt hoặc nhầm lẫn

Cách nhận biết tiêu chảy do thức ăn

DI tiêu chảy có thể khó chẩn đoán nếu không có nguyên nhân cơ bản. Để đánh giá thực phẩm nào gây tiêu chảy, mọi người có thể thấy hữu ích khi ghi nhật ký về thực phẩm và triệu chứng. Điều này có thể giúp xác định mối liên hệ giữa một số loại thực phẩm và các triệu chứng tiêu chảy.

Trước khi cho rằng tiêu chảy do thức ăn, điều quan trọng là phải kiểm tra những thay đổi thuốc gần đây. Tiêu chảy là một phổ thông tác dụng phụ của nhiều loại thuốc, chẳng hạn như thuốc kháng sinh và thuốc có chứa magiê.

Cách điều trị tiêu chảy

Nếu một người nào đó bị tiêu chảy, họ nên đánh giá chế độ ăn uống của họ xem có khả năng gây tiêu chảy hay không và loại bỏ chúng nếu cần thiết. Điều này có thể giúp tránh tiêu chảy tái phát. Tuy nhiên, một người cũng có thể thực hiện các bước để điều trị các triệu chứng ngay lập tức.

Hydrat hóa

Tiêu chảy có thể gây mất nước. Giữ đủ nước là điều quan trọng khi bị tiêu chảy. Bên cạnh việc uống nhiều nước, mọi người có thể uống sau đây để duy trì quá trình hydrat hóa.

• Nước dùng
• Trà không chứa caffeine
• Nước trái cây pha loãng
• Đồ uống có chứa chất điện giải, chẳng hạn như đồ uống thể thao

Thuốc men

Thuốc không theo toa có sẵn để hỗ trợ điều trị tiêu chảy. Mọi người nên kiểm tra với bác sĩ của họ để xác định xem loại thuốc mua ở cửa hàng có phù hợp hay không. Bao gồm các:

• Loperamide (Imodium)
• Simethicone
• Bismuth subsalicylate

Probiotics

Probiotics là những vi khuẩn có lợi sống trong ruột. Họ có thể hữu ích trong việc giảm các triệu chứng IBS và ngăn ngừa tiêu chảy khi dùng kháng sinh.

Chất xơ

Tiêu chảy có thể do chúng ta không cung cấp chất xơ hoà tan trong ăn uống hằng ngày, thực phẩm chứa chất xơ hòa tan có thể giúp thúc đẩy phân hình thành nhiều hơn, giảm tiêu chảy. Chất xơ hòa tan hút nước trong quá trình tiêu hóa và tạo thành gel.

Điều này làm giảm hàm lượng nước dư thừa trong phân. Đậu lăng, lúa mạch và cám yến mạch có nhiều chất xơ hòa tan.

Kết luận

Thực phẩm nhiều dầu mỡ, ớt cay và chất làm ngọt nhân tạo đều có thể gây rối loạn hệ tiêu hóa và gây tiêu chảy. Ở những người không dung nạp, gluten và lactose cũng có thể gây tiêu chảy. Ghi nhật ký về thực phẩm và triệu chứng có thể giúp mọi người đánh giá loại thực phẩm nào gây tiêu chảy cho họ.

Sau đó, họ có thể giảm tiêu thụ những thực phẩm này hoặc loại bỏ chúng khỏi chế độ ăn uống của họ hoàn toàn. Có nhiều biện pháp điều trị tại nhà và thuốc không kê đơn có thể làm giảm các triệu chứng. Nếu một người bị tiêu chảy vì 2 ngày trở lên, có máu trong phân, hoặc cảm thấy đau bụng dữ dội, họ nên liên hệ với bác sĩ ngay lập tức

Tiêu chảy xảy ra khi người bệnh đi ngoài ra phân lỏng hoặc nước. Nhiều tình trạng khác nhau có triệu chứng tiêu chảy. . Tuy nhiên, tiêu chảy mãn tính có thể gây ra các vấn đề khác nếu một người không được điều trị. Trong bài viết này, chúng ta thảo luận về tiêu chảy mãn tính, nguyên nhân của nó và các lựa chọn điều trị hiện có.

Hầu hết mọi người đều trải qua căn bệnh phổ biến này vào một thời điểm nào đó trong đời, với các trường hợp tiêu chảy ngắn hạn. Một người bị tiêu chảy mãn tính thường sẽ bị chảy nước trong phân dài hơn 4 tuần. Tiêu chảy cấp tính không phải là một nguyên nhân đáng lo ngại về y tế.

Nguyên nhân

Có rất nhiều nguyên nhân tiềm ẩn gây ra tiêu chảy mãn tính. Một số phổ biến nhất bao gồm:

Uống quá nhiều rượu hoặc caffein

Uống một lượng lớn rượu hoặc đồ uống có chứa caffeine, chẳng hạn như cà phê hoặc cola, có thể gây ra phân lỏng và nhiều nước. Khi một người ngừng tiêu thụ những chất này hoặc bắt đầu tiêu thụ chúng với lượng vừa phải hơn, các triệu chứng sẽ biến mất.

Đường và sữa

Một số loại đường và chất làm ngọt nhân tạo có thể gây tiêu chảy. Tiêu thụ những chất ngọt này hàng ngày thậm chí có thể dẫn đến tiêu chảy mãn tính. Ví dụ về các loại đường như vậy và chất làm ngọt nhân tạo bao gồm:

• Sorbitol: Các nhà sản xuất sử dụng chất thay thế đường không chứa calo này trong kẹo, kẹo cao su nhai và các mặt hàng không có đường.
• Mannitol: Chất tạo ngọt này có thể có tác dụng nhuận tràng tương tự như của sorbitol.
• Fructose: Đường tự nhiên này có trong trái cây và mật ong. Ăn nhiều trái cây có thể gây tiêu chảy do hàm lượng fructose cao. Các nhà sản xuất thực phẩm cũng có thể thêm đường fructose vào kẹo và nước ngọt.

Các loại thảo mộc và thuốc chữa bệnh bằng thảo dược

Thuốc thảo dược và trà thảo mộc, chẳng hạn như senna, có thể chứa thuốc nhuận tràng tự nhiên. Nếu một người đang sử dụng nhiều sản phẩm thảo dược cùng một lúc, bạn nên ngừng sử dụng tất cả chúng, sau đó giới thiệu lại từng sản phẩm một. Điều này có thể giúp người bệnh tìm ra sản phẩm nào là nguyên nhân gây ra tiêu chảy mãn tính.

Thuốc

Tiêu chảy mãn tính có thể là tác dụng phụ của một số loại thuốc kê đơn và không kê đơn (OTC). Một số loại thuốc phổ biến có thể gây tiêu chảy bao gồm:

• Hầu hết các loại thuốc kháng sinh, bao gồm cefpodoxime, amoxicillin và ampicillin
• Một số thuốc chống trầm cảm, chẳng hạn như chất ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc và chất ức chế tái hấp thu serotonin-noradrenaline
• Thuốc kháng axit có chứa magie hydroxit
• Thuốc nhuận tràng và chất làm mềm phân
• Thuốc ức chế bơm proton, bao gồm omeprazole và lansoprazole
• Thuốc hóa trị để điều trị ung thư

Ngoài ra, tiêu chảy có thể báo hiệu độc tính từ một số loại thuốc, chẳng hạn như lithium và digoxin.

Bệnh viêm ruột

Bệnh viêm ruột là một thuật ngữ chung để chỉ một số bệnh mãn tính liên quan đến viêm ruột. Hai trong số những bệnh phổ biến nhất là bệnh Crohn và viêm loét đại tràng. Một số triệu chứng của IBD bao gồm:

• Máu trong phân
• Mệt mỏi
• Sốt
• Buồn nôn
• Đau dạ dày và chuột rút

Hiện tại không có cách chữa bệnh IBD. Tuy nhiên, mọi người thường có thể kiểm soát nó bằng cách sử dụng thuốc và bằng cách thay đổi lối sống.

Các nguyên nhân khác

Chúng có thể bao gồm:

• Hội chứng ruột kích thích (IBS): Đây là một rối loạn chức năng có thể gây tiêu chảy, táo bón hoặc cả hai.
• Cắt bỏ túi mật: Sau quy trình này, nhiều mật hơn có thể tích tụ trong ruột kết. Điều này có thể dẫn đến tiêu chảy.
• Rối loạn nội tiết tố: Một số ví dụ về rối loạn nội tiết tố bao gồm tuyến giáp hoạt động quá mức và bệnh tiểu đường.
• Phẫu thuật: Tiêu chảy có thể là một biến chứng của một số loại phẫu thuật bụng hoặc ruột.
• Dị ứng: Trong một số trường hợp hiếm hoi, dị ứng thực phẩm có thể dẫn đến phân lỏng và nhiều nước.
• Các khối u hiếm gặp: Ví dụ, các khối u carcinoid tạo ra các hormone gây tiêu chảy.

Triệu chứng

Các triệu chứng khác có thể xuất hiện, bao gồm:

• Đầy hơi
• Đi tiêu thường xuyên hơn
• Cảm giác cấp bách phải đi qua phân
• Co thăt dạ day
• Buồn nôn

Đôi khi, tiêu chảy cũng có thể gây ra cảm giác nóng rát.

Các biến chứng

Biến chứng nghiêm trọng nhất của tiêu chảy mãn tính là mất nước. Điều này có thể đe dọa tính mạng nếu một người không được điều trị hoặc bù nước. Một số dấu hiệu mất nước bao gồm:

• Nước tiểu đậm
• Chóng mặt và run rẩy
• Khát
• Mệt mỏi
• Sốt

Chẩn đoán

Bác sĩ sẽ tiến hành khám sức khỏe để chẩn đoán tiêu chảy mãn tính. Các xét nghiệm tiếp theo có thể giúp xác định nguyên nhân cơ bản. Trong quá trình khám, bác sĩ sẽ hỏi về bất kỳ triệu chứng nào mà người đó đã trải qua, cũng như tiền sử bệnh tật của gia đình họ.

Họ sẽ chủ yếu tập trung vào bất kỳ tiền sử nào về các vấn đề tiêu hóa. Cũng có thể hữu ích nếu người đó tiết lộ những gì họ có xu hướng ăn và uống, bất kỳ loại thuốc nào họ đang sử dụng, có hay không uống rượu hoặc dùng ma túy bất hợp pháp và lịch sử du lịch gần đây của họ. Sau đó bác sĩ có thể yêu cầu:

• Xét nghiệm máu
• Một mẫu phân để kiểm tra tình trạng viêm nhiễm, vi khuẩn hoặc ký sinh trùng
• Siêu âm hoặc chụp CT

Nếu xét nghiệm máu và mẫu phân không cho thấy lý do nào dẫn đến tiêu chảy mãn tính, bác sĩ có thể yêu cầu xét nghiệm hình ảnh để kiểm tra các vấn đề trong hệ tiêu hóa.

Nếu nguyên nhân vẫn không xác định được mặc dù đã làm các xét nghiệm này, bác sĩ có thể chẩn đoán IBS. Những người bị tình trạng này có hệ thống tiêu hóa dường như bình thường nhưng không hoạt động như bình thường.

Sự đối đãi

Điều trị tiêu chảy mãn tính phụ thuộc vào nguyên nhân cơ bản của nó. Một số lựa chọn điều trị tiềm năng bao gồm:

Quản lý mọi điều kiện liên quan

Tiêu chảy xảy ra do một tình trạng y tế, chẳng hạn như IBD, có thể giải quyết bằng cách điều trị tình trạng cơ bản. Điều quan trọng là làm việc với bác sĩ để phát triển một kế hoạch điều trị nhằm giải quyết tiêu chảy cũng như bất kỳ bệnh lý tiềm ẩn nào.

Dùng hoặc chuyển đổi thuốc

Thuốc trị tiêu chảy là một biện pháp khắc phục ngắn hạn. Mặc dù chúng có xu hướng làm giảm các triệu chứng, mọi người không nên sử dụng chúng liên tục. Các loại thuốc khác có thể giúp bao gồm:

• Thuốc kháng sinh, đối với các bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn gây tiêu chảy
• Thuốc chứa codeine, có thể làm giảm phân lỏng và nước
• Thuốc không kê đơn để làm chậm quá trình di chuyển phân qua đường tiêu hóa, bao gồm bismuth (Pepto-Bismol) và loperamide (Imodium)

Những người đang dùng thuốc có thể gây tiêu chảy mãn tính nên nói chuyện với bác sĩ của họ về các loại thuốc thay thế không có tác dụng phụ này.

Thay đổi chế độ ăn uống

Nếu một thực phẩm cụ thể là nguyên nhân gây ra tiêu chảy mãn tính, một người có thể thử loại bỏ thực phẩm hoặc đồ uống này khỏi chế độ ăn uống để xem liệu các triệu chứng có cải thiện hay không.

Một khi các triệu chứng tiêu chảy rõ ràng, có thể bắt đầu dần dần ăn lại những thực phẩm này một cách không thường xuyên hoặc với số lượng vừa phải. Ghi nhật ký thực phẩm cũng có thể giúp mọi người phát hiện ra các loại thực phẩm gây kích thích. Những thay đổi chế độ ăn uống khác có thể giúp ích bao gồm:

• đạt được kiểm soát khẩu phần tốt hơn
• hạn chế hoặc tránh caffein
• hạn chế hoặc tránh rượu

Thử các biện pháp tự nhiên

Một số sản phẩm tự nhiên có thể giúp giảm tiêu chảy mãn tính. Ví dụ, lợi khuẩn có thể khôi phục sự cân bằng lành mạnh của vi khuẩn trong ruột. Một số chất bổ sung chất xơ, chẳng hạn như psyllium, cũng có thể làm giảm tiêu chảy mãn tính. Chúng có thể đặc biệt hữu ích cho những người bị IBS hoặc các tình trạng tiêu hóa khác gây ra phân lỏng. Tuy nhiên, mọi người nên tránh sử dụng các sản phẩm psyllium cũng chứa thuốc nhuận tràng.

Phòng ngừa

Không phải tất cả các trường hợp tiêu chảy mãn tính đều có thể phòng ngừa được. Tuy nhiên, có thể giảm nguy cơ bị tiêu chảy mãn tính bằng cách:

• Ghi nhật ký thực phẩm và xem việc cắt giảm các loại thực phẩm cụ thể khỏi chế độ ăn uống ảnh hưởng đến bệnh tiêu chảy như thế nào
• Thảo luận về tác dụng phụ của bất kỳ loại thuốc hiện tại nào với bác sĩ
• Yêu cầu thay đổi thuốc nếu cần thiết
• Uống bổ sung probiotic thường xuyên
• Chỉ uống nước sạch hoặc nước lọc
• Rửa tay cả trước và sau khi chế biến thực phẩm
• Làm sạch và nấu kỹ thịt trước khi ăn
• Rửa sản phẩm tươi trước khi ăn
• Lau chùi bề mặt bếp thường xuyên
• Rửa tay thường xuyên, đặc biệt là sau khi đi vệ sinh hoặc tiếp xúc với người bị bệnh

Khi nào đến gặp bác sĩ

Một người nên đi khám bác sĩ nếu họ bị tiêu chảy kéo dài hơn một vài ngày hoặc nếu các triệu chứng khác đi kèm với nó, chẳng hạn như sốt hoặc mệt mỏi. Nếu một người nhận thấy bất kỳ triệu chứng mất nước nào, họ nên tham khảo ý kiến ​​bác sĩ ngay lập tức.

Quan điểm

Nguyên nhân cơ bản của tiêu chảy mãn tính sẽ xác định các lựa chọn điều trị và triển vọng của nó. Những người không dung nạp thực phẩm hoặc những người bị tiêu chảy liên quan đến chất thường sẽ thấy nhẹ nhõm nếu họ tránh hoặc hạn chế tiêu thụ chất được đề cập. Đối với những người khác, thay đổi thuốc dưới sự giám sát của bác sĩ sẽ đủ để giải quyết triệu chứng.

Thuốc kháng sinh thường thành công trong việc điều trị nhiễm trùng do vi khuẩn gây tiêu chảy mãn tính. Nếu tình trạng tiêu hóa hoặc các mối quan tâm y tế khác gây ra phân lỏng hoặc nước, các triệu chứng sẽ dần dần giải quyết khi người đó đã được điều trị. Bước quan trọng nhất để phục hồi là hỏi ý kiến ​​bác sĩ.

Tiêu chảy là đi ngoài ra phân lỏng hoặc nước nhiều lần trong ngày. Nó có thể dẫn đến mất nước và suy dinh dưỡng, vì vậy điều quan trọng là phải làm giảm tiêu chảy bằng cách điều trị phù hợp càng sớm càng tốt.

Tiêu chảy là khi phân chứa quá nhiều nước, gây chảy nước phân. Tiêu chảy xảy ra khi ruột non và ruột già không thể hấp thụ các ion, chẳng hạn như muối. Do đó, ruột cũng không có khả năng hấp thụ nước vào cơ thể, dẫn đến tình trạng phân nhiều nước.

Tiêu chảy có thể là cấp tính hoặc mãn tính. Tiêu chảy cấp thường đề cập đến việc vượt qua ít nhất ba phân lỏng một ngày trong tối đa 14 ngày. Bác sĩ có thể mô tả tiêu chảy kéo dài từ 2 đến 4 tuần là dai dẳng và các trường hợp kéo dài hơn 4 tuần là tiêu chảy mãn tính.

Trong hầu hết các trường hợp, tình trạng bệnh sẽ tự khỏi trong vòng 4 ngày. Nguyên nhân phổ biến của tiêu chảy có thể bao gồm:

• Ngộ độc thực phẩm
• Tác dụng phụ của thuốc
• Dị ứng thực phẩm và không dung nạp
• Vấn đề tiêu hóa
• Sự nhiễm trùng

Có ba loại nhiễm trùng có thể gây tiêu chảy:

• Nhiễm virus, chẳng hạn như norovirus, rotavirus hoặc viêm dạ dày ruột do virus
• Nhiễm vi khuẩn, chẳng hạn như salmonella hoặc campylobacter
• Nhiễm ký sinh trùng, chẳng hạn như giardia hoặc cryptosporidiosis

Tùy theo nguyên nhân mà có các loại thuốc trị tiêu chảy khác nhau. Thông thường, các lựa chọn điều trị liên quan đến việc điều chỉnh chuyển động của đường tiêu hóa và tăng khả năng hấp thụ chất lỏng trong ruột.

Thuốc không kê đơn (OTC)

Thuốc không kê đơn có sẵn cho bệnh tiêu chảy cấp. Tuy nhiên, nếu các triệu chứng vẫn tiếp tục, một người có thể yêu cầu điều trị khác để nhắm mục tiêu bất cứ điều gì gây ra nó. Thuốc trị tiêu chảy thông thường bao gồm loperamide và bismuth subsalicylate.

Loperamid

Loperamide, mà mọi người thường gọi là tên thương hiệu của nó, Imodium, là một chất chống tiêu chảy điều trị tiêu chảy bằng cách ảnh hưởng đến các thụ thể opiate trong ruột. Thuốc này hoạt động bằng cách làm chậm các cơn co thắt của ruột và tốc độ đi qua các chất trong nó. Bằng cách làm chậm sự di chuyển, nó cho phép có nhiều thời gian hơn để tái hấp thu nước. Tác dụng phụ tiềm ẩn của loperamide có thể bao gồm :

• Khô miệng
• Buồn nôn
• Gió thoảng qua
• Co thăt dạ day
• Hồi tràng, thiếu co cơ tạm thời trong ruột
• Táo bón
• Chóng mặt
• Mệt mỏi
• Khó thải nước tiểu ra khỏi bàng quang

Cũng cần lưu ý rằng loperamide không phải là một chất được kiểm soát, và có nguy cơ quá liều và các phản ứng có hại nghiêm trọng. Như vậy, đối với người lớn và những người từ 13 tuổi trở lên là liều khởi đầu 4 miligam hoặc 2 viên nang, sau đó 2 mg hoặc 1 viên sau mỗi lần đi tiêu phân lỏng. Không nên dùng quá 16 mg hoặc 8 viên mỗi ngày.

Bismuth subsalicylate

Bismuth subsalicylate, mà mọi người biết có tên thương hiệu là Kaopectate và Pepto-Bismol, là một loại thuốc không kê đơn khác để điều trị tiêu chảy. Khi thuốc đi vào dạ dày, nó phân chia thành bitmut và axit salixylic như hai hợp chất riêng biệt.

Bismuth vẫn còn trong dạ dày, nơi nó giúp tăng khả năng hấp thụ chất lỏng, giảm viêm và chữa lành dạ dày. Bismuth có thể làm được điều này do hoạt động diệt khuẩn và kháng khuẩn có thể ức chế các mầm bệnh gây tiêu chảy. Bismuth subsalicylate có thể gây ra các tác dụng phụ sau:

• Buồn nôn
• Vị đắng
• Phân sẫm màu hoặc đen

Vì thuốc này có chứa salicylate, không khuyến khích những người bị dị ứng, chẳng hạn như aspirin, sử dụng bismuth salicylate. Ngoài ra, thuốc này có thể tương tác với các loại thuốc khác. Do đó, bạn nên tham khảo ý kiến ​​bác sĩ trước khi sử dụng nếu một người dùng bất kỳ loại thuốc nào:

• Thuốc chống đông máu
• Bệnh tiểu đường
• Bệnh gút
• Viêm khớp

Đơn thuốc

Thuốc theo toa thường cụ thể hơn cho gây ra tiêu chảy. Những loại thuốc này có thể bao gồm:

• Alosetron
• Eluxadoline
• Rifaximin

Những ai không nên dùng thuốc tiêu chảy?

Một số người nên tránh dùng thuốc tiêu chảy. Ví dụ, thuốc tiêu chảy không kê đơn có thể sự nguy hiểm vì:

• Trẻ sơ sinh
• Trẻ mới biết đi
• Trẻ nhỏ

Ngoài ra, mọi người nên tránh dùng thuốc OTC nếu có máu trong phân của họ, người đó bị sốt hoặc có các dấu hiệu khác của nhiễm trùng do vi khuẩn hoặc ký sinh trùng. Nếu tiêu chảy kéo dài hơn 2 ngày, nên hỏi ý kiến ​​bác sĩ.

Các cá nhân phải luôn đảm bảo rằng bất kỳ loại thuốc nào họ dùng không chứa thành phần có thể gây ra phản ứng dị ứng. Nếu họ không chắc chắn, họ có thể kiểm tra với bác sĩ hoặc dược sĩ. Ngoài ra, những người đang mang thai nên kiểm tra với chuyên gia y tế trước khi dùng thuốc mới.

Sự lựa chọn khác

Tiêu chảy gây ra nguy cơ mất nước và trong trường hợp lâu dài là suy dinh dưỡng. Các bước đầu tiên điều trị là cố gắng thay thế các chất lỏng và chất điện giải đang rời khỏi cơ thể. Mọi người có thể sử dụng đồ uống thể thao có chứa muối và đường để giúp thúc đẩy quá trình hấp thụ nước. Nếu cơ thể vẫn không thể hấp thụ nước, có thể cần bù dịch qua đường tĩnh mạch.

Để làm cho phân ít chảy hơn, một người có thể cân nhắc tiêu thụ thực phẩm ít chất xơ hoặc theo chế độ ăn BRAT. BRAT là viết tắt của chuối, gạo, nước sốt táo và bánh mì nướng. Các chế độ ăn uống nhạt nhẽo, bao gồm nhiều loại thực phẩm hơn nhưng vẫn giảm thiểu chất xơ, gia vị và thực phẩm có độ đặc cao, cũng có thể hữu ích cho những người có triệu chứng tiêu chảy.

Tuy nhiên, vì những chế độ ăn kiêng này có thể có giá trị dinh dưỡng và calo thấp nên một số chuyên gia sức khỏe không còn khuyến khích chúng nữa. Nhấp vào đây để tìm hiểu thêm về những gì nên ăn và uống khi bị tiêu chảy.

Phòng ngừa

Rửa tay thường xuyên và kỹ lưỡng là quan trọng để ngăn ngừa sự lây lan của bệnh tiêu chảy nhiễm trùng. Nếu một người bị tiêu chảy cấp, họ nên ở nhà và tránh đến những nơi công cộng, chẳng hạn như trường học hoặc nơi làm việc, cho đến khi các triệu chứng của họ thuyên giảm.

Tiêm phòng là có sẵn chống lại virus rota, một nguyên nhân truyền nhiễm phổ biến của bệnh tiêu chảy. Ở những nơi mà thức ăn và nước uống có nhiều khả năng chứa các mầm bệnh có hại, thì tốt hơn tránh dùng nước máy và thay vào đó hãy uống nước từ chai. Trước khi mua nước đóng chai, mọi người nên kiểm tra tem niêm phong để đảm bảo vẫn còn nguyên vẹn.

Cũng có thể nên tránh rau sống và trái cây và ăn các bữa ăn đã được nấu chín kỹ mà không phải là bữa ăn tự chọn. Để ngăn ngừa tình trạng mất nước do tiêu chảy, mọi người có thể sử dụng liệu pháp bù nước bằng đường uống hoặc đồ uống điện giải ngay khi nhận thấy các triệu chứng.

Bản tóm tắt

Tiêu chảy thường đề cập đến khi mọi người đi ngoài phân lỏng ít nhất ba lần một ngày. Có thể có nhiều nguyên nhân khác nhau gây ra tiêu chảy và tình trạng này có thể là cấp tính hoặc mãn tính, tùy thuộc vào thời gian bệnh kéo dài. Nếu không điều trị, tình trạng này có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng. Do đó, nên sử dụng các loại thuốc hỗ trợ làm giảm các triệu chứng của bệnh tiêu chảy.

Cả hai lựa chọn OTC và theo toa đều có sẵn, nhằm mục đích làm chậm quá trình chuyển hóa chất qua ruột và tăng khả năng hấp thụ chất lỏng. Trong nhiều trường hợp, tiêu chảy tự khỏi trong vài ngày. Tuy nhiên, nếu các triệu chứng kéo dài hơn 2 ngày, bạn nên liên hệ với bác sĩ

Tiêu chảy nóng rát thường không phải là một triệu chứng của tình trạng sức khỏe nghiêm trọng, mặc dù nó có thể gây khó chịu nghiêm trọng. Hầu hết các cơn tiêu chảy sẽ tự khỏi trong vòng vài giờ hoặc vài ngày, không cần điều trị hoặc với sự trợ giúp của các biện pháp khắc phục cơ bản tại nhà. Bài viết này xác định tiêu chảy nóng rát và giải thích nguyên nhân cũng như cách xử trí.

Tuy nhiên, điều quan trọng cần lưu ý là tiêu chảy nặng hoặc kéo dài có thể khiến trẻ bị suy dinh dưỡng và mất nước nghiêm trọng. Nếu không điều trị, mất nước có thể gây tử vong. Nếu một người bị tiêu chảy kéo dài hơn 2 hoặc 3 ngày hoặc cực kỳ đau đớn hoặc có máu, họ nên tìm kiếm sự chăm sóc y tế.

Tiêu chảy nóng rát là gì?

Tiêu chảy xảy ra khi ruột không hấp thụ đủ chất lỏng từ chất thải của cơ thể. Điều này có nghĩa là phân sẽ chứa chất lỏng dư thừa và một người có thể bị phân lỏng, chứa đầy chất lỏng – có hoặc không kèm theo đau trực tràng ba lần trở lên hằng ngày. Đôi khi, đặc biệt là trong những trường hợp dữ dội hoặc mãn tính, tiêu chảy có thể gây ra cảm giác đau, rát ở trực tràng và hậu môn.

Nguyên nhân

Có một số lý do mà một người có thể bị tiêu chảy. Các phần sau sẽ thảo luận chi tiết hơn về những nguyên nhân tiềm ẩn này.

Axit dạ dày, men tiêu hóa và mật

Khi thức ăn đi vào dạ dày, axit và các enzym tiêu hóa sẽ tự gắn vào nó và bắt đầu phá vỡ nó. Hệ tiêu hóa bổ sung mật vào thức ăn khi nó đi qua ruột non. Vào thời điểm thức ăn đi qua, các axit và enzym này sẽ không còn có tính axit nữa.

Tiêu chảy đẩy nhanh quá trình tiêu hóa, vì vậy thức ăn thường không được phân hủy hoàn toàn. Điều này có nghĩa là axit dạ dày, men tiêu hóa và mật có thể vẫn còn trong bệnh tiêu chảy. Những chất này có thể làm hỏng các mô và gây ra cảm giác nóng rát ở trực tràng trong hoặc sau khi đi tiêu.

Chấn thương thể chất

Thực phẩm có thể không hoàn toàn bị phân hủy khi chúng rời khỏi cơ thể. Vì lý do này, các loại thực phẩm lớn, thô ráp và những loại có hạt, vỏ hoặc vỏ có thể ăn được có thể gây cọ xát, cắt hoặc gây ra những vết rách nhỏ trong các mô mỏng manh của trực tràng. Đôi khi, chỉ cần lau mạnh hơn hoặc thường xuyên hơn sau khi đi đại tiện cũng đủ để làm tăng kích ứng và góp phần gây tiêu chảy.

Thức ăn cay

Một số loại gia vị có chứa các hợp chất hóa học gây cảm giác nóng, rát khi tiếp xúc với các mô cơ thể. Capsaicin, hoạt chất chính trong hầu hết các loại thực phẩm cay, cũng có trong các sản phẩm gây tê không kê đơn. Capsaicin có thể gây kích ứng các mô tiêu hóa, gây tiêu chảy. Khi tiêu chảy đẩy nhanh quá trình tiêu hóa, capsaicin từ thức ăn cay cũng có thể rời khỏi cơ thể trước khi phân hủy, gây ra cảm giác nóng rát khi đi ngoài phân sống.

Các nguyên nhân khác

Một số nguyên nhân phổ biến khác của tiêu chảy nóng rát bao gồm:

• Uống quá nhiều rượu
• Căng thẳng
• Cafein
• Chất làm ngọt nhân tạo
• Fructose, một loại đường tự nhiên có trong trái cây
• Lạm dụng thuốc nhuận tràng

Các điều kiện liên quan

Có một số tình trạng sức khỏe có thể làm tăng nguy cơ bị tiêu chảy. Các phần sau sẽ thảo luận chi tiết hơn về những điều này.

Bệnh trĩ

Trĩ là tình trạng sưng các tĩnh mạch ở trực tràng dưới hoặc xung quanh hậu môn. Các đợt tiêu chảy có thể làm tăng kích ứng và sưng tấy các búi trĩ, sau đó có thể gây ra cảm giác đau, rát.

Bệnh tiểu đường

Tiêu chảy là một tác dụng phụ đã biết của metformin, là một loại thuốc mà mọi người sử dụng để kiểm soát bệnh tiểu đường loại 2. Theo đánh giá năm 2016, khoảng 10% những người dùng metformin gặp tác dụng phụ trên hệ tiêu hóa. Tiêu chảy nằm trong số những tác dụng phụ này.

Dị ứng hoặc không dung nạp thực phẩm

Khi ruột non cảm nhận được một hợp chất hoặc chất mà nó bị dị ứng, nó sẽ kích hoạt một phản ứng miễn dịch phóng đại. Một phản ứng là tiêu chảy. Hệ thống miễn dịch kích hoạt hệ thống tiêu hóa để loại bỏ chất kích thích càng nhanh càng tốt.

Ngộ độc thực phẩm

Gần như tất cả các loại ngộ độc thực phẩm đều gây ra tiêu chảy. Các trường hợp ngộ độc thực phẩm có thể kéo dài vài ngày, vài tuần, thậm chí vài tháng. Các đợt ngộ độc thực phẩm kéo dài có thể làm tăng khả năng bị kích ứng do lau thường xuyên hơn. Hầu hết các loại nhiễm trùng do vi khuẩn và ký sinh trùng cần điều trị y tế.

Thuốc kháng sinh

Thuốc kháng sinh có thể gây tiêu chảy bằng cách làm xáo trộn sự cân bằng tự nhiên của vi sinh vật trong ruột. Điều này có thể cho phép vi khuẩn phát triển quá mức hoặc nhiễm trùng do vi khuẩn tạo ra độc tố. Các trường hợp tiêu chảy liên quan đến kháng sinh có thể phải điều trị y tế.

Phẫu thuật hoặc liệu pháp y tế

Xạ trị , hóa trị và một số phương pháp điều trị ung thư khác đều có thể gây tiêu chảy. Bản thân sự phát triển của khối u cũng có thể gây ra triệu chứng này. Tiêu chảy xảy ra do điều trị ung thư có thể kéo dài đến 3 tuần sau khi kết thúc điều trị. Các cuộc phẫu thuật liên quan đến hệ tiêu hóa cũng có thể gây tiêu chảy như một tác dụng phụ.

Điều trị và phục hồi

Đối với các trường hợp tiêu chảy khó chịu, dữ dội hoặc mãn tính, một số biện pháp điều trị tại nhà có thể giúp một người giảm các triệu chứng mà không ảnh hưởng đáng kể đến khả năng miễn dịch. Tiêu chảy thường gây mất nước, do đó, tăng lượng nước uống vào có thể giúp ngăn ngừa tình trạng mất nước.

Có thể hữu ích nếu uống nhiều nước hơn trong thời gian bị tiêu chảy, nhưng điều quan trọng là thay thế muối và đường bằng các chất thay thế, chẳng hạn như muối và nước trái cây pha loãng. Một giải pháp thay thế là dung dịch bù nước uống có chứa chất điện giải. Những sản phẩm này có thể giúp một người bù nước sau khi bị tiêu chảy nặng.

Một người cũng nên cố gắng tiêu thụ thức ăn nhạt, chẳng hạn như bánh mì nướng, cơm và chuối, nếu họ đang có các triệu chứng tiêu chảy. Carbohydrate đậm đặc có thể giúp phân rắn hơn. Ăn sữa chua probiotic cũng có thể giúp khôi phục sự cân bằng tự nhiên của hệ thực vật đường tiêu hóa, hoặc vi khuẩn, sau khi bị tiêu chảy. Một người bị tiêu chảy nóng rát cũng nên:

• Tránh thức ăn cay và bất kỳ thực phẩm nào được biết đến là chất gây dị ứng.
• Hãy nhẹ nhàng nhất có thể khi lau.
• Rửa khu vực bằng nước ấm và khăn lau trẻ em không mùi.
• Ngồi trong bồn nước ấm với muối Epsom.
• Tránh thực phẩm và chất làm mất nước, chẳng hạn như caffeine và rượu.
• Tránh thuốc lá.
• Bôi kem hoặc thuốc mỡ thấm nước lên vùng bị ảnh hưởng.
• Tránh thức ăn có nhiều đường hoặc chất béo.
• Sử dụng các loại kem bôi trĩ OTC.
• Sử dụng thuốc giảm đau không kê đơn.
• Uống bổ sung probiotic.

Khi nào đến gặp bác sĩ

Hầu hết các trường hợp tiêu chảy nóng rát sẽ tự khỏi mà không cần điều trị sau một hoặc hai ngày. Tuy nhiên, các đợt tiêu chảy kéo dài hơn hoặc dữ dội hơn đôi khi có thể là một triệu chứng của tình trạng sức khỏe nghiêm trọng hơn. Một số lý do để tìm kiếm sự chăm sóc y tế khi bị tiêu chảy cấp bao gồm:

• Tiêu chảy không khỏi mà không cần điều trị trong vòng 2 ngày
• Tiêu chảy cực kỳ đau đớn
• Máu trong phân
• Phân đen
• Tiêu chảy do thuốc kháng sinh hoặc thuốc mới
• Tiêu chảy có mùi bất thường
• Sốt, ớn lạnh hoặc đổ mồ hôi ban đêm
• Phát ban
• Mất nước nghiêm trọng, bao gồm khát quá mức, kiệt sức, choáng váng và nước tiểu sẫm màu
• Giảm cân đáng kể và chán ăn
• Nôn mửa
• Du lịch gần đây

Rối loạn hệ tiêu hóa cũng có thể gây tiêu chảy mãn tính. Nếu một người thường xuyên đi ngoài ra phân nhưng chúng có độ đặc bình thường thì đây không phải là tiêu chảy. Tương tự, trẻ bú mẹ thường đi ngoài phân lỏng, dính. Điều này là bình thường. Bài viết này xem xét nguyên nhân và cách điều trị tiêu chảy. Nó cũng xem xét các triệu chứng, chẩn đoán, phòng ngừa và khi nào nên đến gặp bác sĩ.

Tiêu chảy là một trong những phàn nàn về sức khỏe phổ biến nhất. Nó có thể bao gồm từ một tình trạng nhẹ, tạm thời đến một tình trạng có thể đe dọa tính mạng. Trên toàn cầu, ước tính 2 tỷ các trường hợp bệnh tiêu chảy xảy ra mỗi năm. Ngoài ra, khoảng 1,9 triệu trẻ em dưới 5 tuổi, chủ yếu ở các nước đang phát triển, chết vì tiêu chảy hàng năm.

Điều này làm cho nó trở thành nguyên nhân tử vong đứng hàng thứ hai ở nhóm tuổi này. Tiêu chảy được đặc trưng bởi phân lỏng hoặc nước bất thường. Hầu hết các trường hợp tiêu chảy là do vi khuẩn, vi rút hoặc ký sinh trùng.

Nguyên nhân

Nhiều trường hợp tiêu chảy là do đường tiêu hóa bị nhiễm trùng. Các vi sinh vật chịu trách nhiệm đối với nhiễm trùng này bao gồm:

• Vi khuẩn
• Vi rút
• Sinh vật ký sinh

Các được xác định phổ biến nhất nguyên nhân gây tiêu chảy cấp.

IBS gây ra nhiều triệu chứng, bao gồm chuột rút, đau bụng và thay đổi thói quen đi tiêu, có thể bao gồm tiêu chảy, táo bón hoặc cả hai. Bệnh viêm ruột là một nguyên nhân khác gây tiêu chảy mãn tính. IBD mô tả viêm loét đại tràng hoặc bệnh Crohn. Cả hai tình trạng này cũng có thể gây ra máu trong phân. Một số nguyên nhân chính khác của tiêu chảy mãn tính bao gồm:

• Viêm đại tràng vi thể: Đây là một loại tiêu chảy dai dẳng thường ảnh hưởng đến người lớn tuổi. Nó phát triển do viêm và xảy ra thường xuyên vào ban đêm.
• Tiêu chảy kém hấp thu và tiêu chảy khó tiêu: Thứ nhất là do khả năng hấp thụ dinh dưỡng bị suy giảm, thứ hai là do chức năng tiêu hóa bị suy giảm. Bệnh Celiac là một ví dụ.
• Nhiễm trùng mãn tính: Tiền sử đi du lịch hoặc sử dụng kháng sinh có thể là manh mối của bệnh tiêu chảy mãn tính. Các vi khuẩn và ký sinh trùng khác nhau cũng có thể là nguyên nhân.
• Tiêu chảy do thuốc: Thuốc nhuận tràng và các loại thuốc khác, bao gồm cả thuốc kháng sinh, có thể gây tiêu chảy.
• Nguyên nhân liên quan đến nội tiết: Đôi khi, các yếu tố nội tiết tố gây ra tiêu chảy. Đây là trường hợp của bệnh Addison và các khối u carcinoid.
• Nguyên nhân liên quan đến ung thư: Tiêu chảy do tân sinh có liên quan đến một số bệnh ung thư đường ruột.

Điều trị

Các trường hợp tiêu chảy cấp nhẹ có thể tự khỏi mà không cần điều trị. Đối với tiêu chảy dai dẳng hoặc mãn tính, bác sĩ sẽ điều trị bất kỳ nguyên nhân cơ bản nào ngoài các triệu chứng của tiêu chảy. Các phần dưới đây sẽ thảo luận chi tiết hơn về một số lựa chọn điều trị có thể có.

Bù nước

Trẻ em và người lớn tuổi đặc biệt dễ bị mất nước. Đối với tất cả các trường hợp tiêu chảy, việc bù nước là rất quan trọng. Mọi người có thể thay thế chất lỏng bằng cách uống nhiều hơn. Tuy nhiên, trong những trường hợp nghiêm trọng, một người có thể cần truyền dịch qua đường tĩnh mạch. Dung dịch bù nước hoặc muối (ORS) dùng để chỉ nước có chứa muối và glucose.

Ruột non hấp thụ dung dịch để thay thế nước và chất điện giải bị mất trong phân. Ở các nước đang phát triển, ORS chỉ có giá vài xu. ORS có thể điều trị một cách an toàn và hiệu quả 90% trong số các trường hợp tiêu chảy nghiêm trọng. Bổ sung kẽm cũng có thể làm giảm mức độ nghiêm trọng và thời gian tiêu chảy ở trẻ em.

Thuốc trị tiêu chảy

Thuốc trị tiêu chảy không kê đơn cũng có sẵn. Pepto-Bismol làm giảm lượng phân tiêu chảy ở người lớn và trẻ em. Nó cũng có thể ngăn ngừa bệnh tiêu chảy.

Thuốc kháng sinh

Thuốc kháng sinh chỉ có thể điều trị tiêu chảy do nhiễm trùng do vi khuẩn. Nếu nguyên nhân là do một loại thuốc nhất định, chuyển sang một loại thuốc khác có thể hữu ích. Luôn nói chuyện với bác sĩ trước khi chuyển đổi thuốc.

Chế độ ăn

Những lời khuyên về chế độ ăn uống sau đây có thể giúp chữa bệnh tiêu chảy:

• Nhấm nháp chất lỏng trong suốt, chẳng hạn như đồ uống điện giải, nước hoặc nước trái cây không thêm đường
• Sau mỗi lần đi phân lỏng, thay thế chất lỏng đã mất bằng ít nhất 1 cốc chất lỏng
• Thực hiện hầu hết việc uống rượu giữa, không phải trong bữa ăn
• Tiêu thụ thực phẩm và chất lỏng có hàm lượng kali cao, chẳng hạn như nước trái cây pha loãng, khoai tây không bỏ vỏ và chuối
• Tiêu thụ thực phẩm và chất lỏng có nhiều natri, chẳng hạn như nước dùng, súp, đồ uống thể thao và bánh quy giòn
• Ăn thực phẩm giàu chất xơ hòa tan, chẳng hạn như chuối, bột yến mạch và gạo, vì chúng giúp làm đặc phân
• Hạn chế thực phẩm có thể làm cho bệnh tiêu chảy nặng hơn, chẳng hạn như thực phẩm nhiều kem, chiên, nhiều sữa và đường

Thực phẩm và đồ uống có thể làm tiêu chảy nặng hơn bao gồm:

• Kẹo cao su không đường, bạc hà, anh đào ngọt và mận khô
• Đồ uống và thuốc có chứa caffein
• Fructose với số lượng cao, từ nước trái cây, nho, mật ong, chà là, quả hạch, quả sung, nước ngọt và mận khô
• Lactose trong các sản phẩm từ sữa
• Magiê
• Olestra (Olean), là chất thay thế chất béo
• Bất cứ thứ gì có chứa chất làm ngọt nhân tạo

Triệu chứng

Tiêu chảy đề cập đến phân có nước, nhưng nó có thể đi kèm với các triệu chứng khác. Bao gồm các:

• Đau bụng
• Chuột rút ở bụng
• Đầy hơi
• Giảm cân
• Sốt
• Nhức mỏi cơ thể
• Ớn lạnh

Tiêu chảy cũng là một triệu chứng của các tình trạng khác, một số có thể nghiêm trọng. Các triệu chứng khác có thể xảy ra là:

• Máu hoặc mủ trong phân
• Nôn mửa liên tục
• Mất nước

Nếu bất kỳ dấu hiệu nào trong số này đi kèm với tiêu chảy, hoặc nếu tiêu chảy mãn tính, nó có thể cho thấy một căn bệnh nghiêm trọng hơn.

Xét nghiệm

Tiêu chảy đa số sẽ tự khỏi mà không cần đến bệnh viện thăm khám. Tuy nhiên, trong những trường hợp nghiêm trọng hơn, xét nghiệm phân có thể cần thiết – đặc biệt nếu các triệu chứng kéo dài hơn một tuần. Bác sĩ cũng có thể đề nghị các xét nghiệm khác nếu người đó có:

• Dấu hiệu sốt hoặc mất nước
• Phân có máu hoặc mủ
• Đau dữ dội
• Huyết áp thấp
• Hệ thống miễn dịch suy yếu
• Đi du lịch gần đây
• Gần đây đã nhận được thuốc kháng sinh hoặc đang ở bệnh viện
• Tiêu chảy kéo dài hơn 1 tuần

Nếu một người bị tiêu chảy mãn tính hoặc kéo dài, bác sĩ sẽ chỉ định các xét nghiệm theo nguyên nhân nghi ngờ. Chúng có thể bao gồm:

• Công thức máu đầy đủ: Thiếu máu có thể gợi ý suy dinh dưỡng, loét chảy máu hoặc IBD.
• Xét nghiệm chức năng gan: Chúng sẽ bao gồm việc kiểm tra mức độ albumin.
• Các xét nghiệm về tình trạng kém hấp thu: Chúng sẽ kiểm tra sự hấp thụ canxi, vitamin B-12 và folate. Họ cũng sẽ đánh giá tình trạng sắt và chức năng tuyến giáp.
• Tốc độ lắng của tế bào máu và protein phản ứng C: Mức tăng có thể chỉ ra IBD.
• Các xét nghiệm tìm kháng thể: Những thứ này có thể phát hiện ra bệnh celiac.
• Xét nghiệm phân: Các bác sĩ có thể xác định ký sinh trùng, vi khuẩn và một số loại vi rút trong dịch cấy phân. Xét nghiệm phân cũng có thể tiết lộ vi thể máu, bạch cầu và các manh mối khác để chẩn đoán.

Khi nào đến gặp bác sĩ

Tiêu chảy thường tự khỏi mà không cần điều trị y tế, nhưng điều quan trọng là phải tìm kiếm trợ giúp y tế khi có:

• Nôn mửa liên tục
• Tiêu chảy dai dẳng
• Mất nước
• Giảm cân đáng kể
• Mủ trong phân
• Máu trong phân, có thể làm phân có màu đen nếu nó đi từ trên xuống trong đường tiêu hóa

Bất kỳ ai bị tiêu chảy sau khi phẫu thuật, sau thời gian nằm viện, hoặc sau khi sử dụng thuốc kháng sinh nên tìm kiếm sự chăm sóc y tế. Người lớn bị mất ngủ do tiêu chảy cũng nên đi khám càng sớm càng tốt, vì đây thường là dấu hiệu của những nguyên nhân nghiêm trọng hơn.

Trẻ em nên đến gặp bác sĩ càng sớm càng tốt nếu gặp phải vấn đề như tiêu chảy hoặc nôn nhiều hơn hai lần trong vòng 24 giờ.

Phòng ngừa

Những điều sau đây có thể giúp ngăn ngừa tiêu chảy:

• Chỉ uống nước sạch và an toàn
• Có hệ thống vệ sinh tốt, chẳng hạn như nước thải và nước thải
• Thực hành vệ sinh tốt, chẳng hạn như thường xuyên rửa tay bằng xà phòng, đặc biệt là trước khi chế biến thức ăn và ăn uống và sau khi đi vệ sinh
• Giáo dục bản thân về sự lây lan của nhiễm trùng

Có bằng chứng cho thấy rằng các can thiệp từ các cơ quan y tế công cộng để thúc đẩy rửa tay có thể làm giảm tỷ lệ tiêu chảy khoảng một phần ba. Tuy nhiên, ở các nước đang phát triển, việc phòng chống tiêu chảy có thể gặp nhiều khó khăn hơn do nước bẩn và điều kiện vệ sinh kém.

Bản tóm tắt

Tiêu chảy là một vấn đề phổ biến với nhiều nguyên nhân tiềm ẩn. Trong hầu hết các trường hợp, một loạt các biện pháp điều trị tại nhà và điều trị y tế có thể hữu ích. Tuy nhiên, một người nên đến gặp bác sĩ nếu họ lo lắng về tiêu chảy hoặc các triệu chứng khác

Tiêu chảy bùng nổ, hoặc nghiêm trọng, khiến một người đi ngoài phân lỏng hoặc lỏng thường xuyên hơn và mạnh hơn so với tiêu chảy thông thường. Tiêu chảy bùng phát xảy ra khi trực tràng chứa nhiều chất lỏng và khí hơn mức có thể chứa được. Đi ngoài phân thường kêu to, do có khí thoát ra ngoài.

Định nghĩa tiêu chảy là đi ngoài từ ba lần trở lên phân lỏng hoặc lỏng trong một ngày. Tuy nhiên, một người có thể bị tiêu chảy nếu họ đi ngoài ra phân lỏng hơn bình thường.

Tiêu chảy có thể do nhiễm trùng, nhưng cũng có nhiều nguyên nhân không do nhiễm trùng. Trong trường hợp bình thường, ruột già hấp thụ chất lỏng dư thừa. Khi một người bị tiêu chảy, quá trình tiêu hóa diễn ra quá nhanh khiến ruột già không thể hấp thụ thêm chất lỏng hiện có.

Nguyên nhân

Nhiễm trùng là nguyên nhân phổ biến của tiêu chảy bùng phát, nhưng các yếu tố khác có thể gây ra. Nhiễm virus

Các vi rút thường gây ra tiêu chảy bao gồm vi rút norovirus, vi rút rota hoặc bất kỳ số lượng vi rút nào gây viêm dạ dày ruột do vi rút. Tình trạng này được nhiều người gọi là “bệnh cúm dạ dày”. Tất cả những loại virus này đều có xu hướng lây lan ở những khu vực mà mọi người gặp nhau theo nhóm, bao gồm:

• Trường học
• Trung tâm chăm sóc ban ngày
• Bệnh viện
• Tàu du lịch
• Nhà dưỡng lão

Nhiễm khuẩn

Một người có thể đổ lỗi cho vi khuẩn nếu bệnh tiêu chảy bùng phát của họ xảy ra sau khi ăn hoặc uống thực phẩm hoặc nước bị ô nhiễm. Một người có thể nhầm tưởng rằng bệnh của họ là do ngộ độc thực phẩm vì các triệu chứng có thể nghiêm trọng.

Vi khuẩn có thể gây tiêu chảy bao gồm Salmonella , Campylobacter và Escherichia coli thường được gọi là E coli . Những vi khuẩn này có thể lây lan từ người sang người qua bàn tay và bề mặt chưa rửa sạch. Nếu ai đó bị tiêu chảy, họ nên rửa tay kỹ sau khi đi vệ sinh và thực hiện các bước khác để giảm nguy cơ lây truyền bệnh.

Thuốc men Nhiều loại thuốc có thể gây tiêu chảy nhẹ hoặc phân lỏng. Đôi khi, chúng có thể gây tiêu chảy nghiêm trọng. Một số loại thuốc này bao gồm:

• Thuốc kháng sinh
• Một số loại thuốc trị ợ chua
• Thuốc hóa trị liệu

Thuốc kháng sinh và các loại thuốc khác có chứa magiê là một nguy cơ cụ thể.

Dị ứng thực phẩm Một số người có phản ứng bất lợi với một số loại thực phẩm và những phản ứng này có thể dẫn đến tiêu chảy. Một nguyên nhân chung không dung nạp lactose. Nếu một người không thể dung nạp lactose và họ ăn hoặc uống sản phẩm làm từ sữa, họ có thể bị tiêu chảy bùng phát.

Bệnh đường ruột Những người mắc một số bệnh ảnh hưởng đến ruột thường bị tiêu chảy. Các tình trạng liên quan đến ruột có thể gây ra tiêu chảy bùng nổ bao gồm:

• Hội chứng ruột kích thích
• Viêm loét đại tràng
• Bệnh Crohn

Các yếu tố rủi ro

Tiêu chảy là một tình trạng phổ biến ảnh hưởng đến xung quanh con người. Một số phần dân số ở rủi ro lớn phát triển tiêu chảy hơn những người khác. Các nhóm này bao gồm:

• Những người bị bệnh đường ruột, chẳng hạn như hội chứng ruột kích thích, viêm loét đại tràng hoặc bệnh Crohn
• Những người sống ở hoặc đi du lịch đến các nước đang phát triển
• Trẻ em và nhân viên tại các trung tâm chăm sóc ban ngày
• Những người dùng thuốc kháng sinh hoặc thuốc có chứa magiê

Điều trị và biện pháp khắc phục tại nhà

Điều trị bất kỳ dạng tiêu chảy nào thường liên quan đến việc giữ nước và duy trì mức chất điện giải. Trong nhiều trường hợp, người bệnh sẽ chỉ cần đợi cho hết tiêu chảy. Một cá nhân có thể tiêu thụ chất lỏng và chất điện giải trong:

• Nước dùng
• Nước Vitamin
• Đồ uống thể thao ít đường

Khi bị tiêu chảy, một người nên tránh:

• Thức ăn và đồ uống có đường
• Hầu hết các sản phẩm sữa
• Thức ăn quá nhiều dầu mỡ hoặc chất béo

Một số người chọn dùng thuốc không kê đơn (OTC) để chống tiêu chảy. Một người không nên dùng thuốc không kê đơn nếu họ bị sốt hoặc có máu trong phân. Một người có một trong hai triệu chứng có thể bị nhiễm trùng do vi khuẩn hoặc ký sinh trùng, có thể trở nên tồi tệ hơn khi dùng thuốc.

Trẻ em dưới 2 tuổi không nên dùng thuốc OTC trừ khi được hướng dẫn bởi nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe. Trong những trường hợp nghiêm trọng, mọi người nên nói chuyện với nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe của họ về các lựa chọn điều trị bổ sung.

Một cá nhân có thể cần điều trị các bệnh nhiễm trùng nghiêm trọng hoặc các tình trạng tiềm ẩn khác, hoặc họ có thể yêu cầu truyền dịch tĩnh mạch để giữ nước.

Mẹo phòng tránh

Thực hiện các bước sau đây có thể giúp một người tránh bị tiêu chảy bùng phát:

• Luôn rửa tay thật sạch sau khi đi vệ sinh, cầm tã và xử lý thức ăn.
• Khi đi du lịch đến các nước kém phát triển, chỉ uống nước lọc và nấu kỹ các sản phẩm địa phương và các loại thực phẩm khác.

Khi nào cần tìm kiếm sự chăm sóc y tế

Nhiều trường hợp tiêu chảy sẽ khỏi trong vài ngày. Thông thường, mọi người không cần dùng thuốc. Tuy nhiên, nếu tiêu chảy không khỏi trong vòng 2 ngày hoặc người đó cảm thấy mất nước, họ nên đến gặp nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe. Tìm kiếm sự chăm sóc y tế ngay lập tức nếu có các triệu chứng sau xảy ra:

• Đau dữ dội ở trực tràng hoặc bụng
• Sốt cao hơn 102 ° F
• Máu trong phân
• Nôn mửa thường xuyên
• Đi ngoài phân lỏng sáu lần trở lên trong 1 ngày
• Dấu hiệu mất nước, bao gồm khô miệng, khát nước và chóng mặt

Các biến chứng

Một số biến chứng có thể phát triển do tiêu chảy bùng phát. Một biến chứng phổ biến là mất nước, xảy ra do cơ thể không thể dễ dàng thay thế chất lỏng và chất điện giải bị mất do tiêu chảy. Điều quan trọng là một người tiếp tục uống chất lỏng trong suốt thời gian bị bệnh.

Một biến chứng khác của tiêu chảy là kém hấp thu, liên quan đến việc cơ thể không hấp thụ đủ chất dinh dưỡng từ thức ăn. Hấp thu kém cũng có thể do một số tình trạng gây tiêu chảy, bao gồm nhiễm trùng và dị ứng thực phẩm. Một số người bị tiêu chảy trong thời gian dài hơn. Khi tiêu chảy kéo dài 4 tuần trở lên cộng đồng y tế coi nó là bệnh mãn tính.

Quan điểm

Hầu hết các trường hợp tiêu chảy bùng phát đều diễn ra trong thời gian ngắn, và nhiều người không cần điều trị y tế. Uống càng nhiều chất lỏng càng tốt trong suốt thời gian bị tiêu chảy. Giữ đủ nước giúp chống lại nhiễm trùng và bổ sung chất điện giải. Nó cũng hỗ trợ các chức năng khác của cơ thể. Nếu các triệu chứng khác đi kèm với tiêu chảy, hoặc kéo dài hơn 2 ngày, một người nên tìm kiếm sự chăm sóc y tế

Tiêu chảy là một căn bệnh phổ biến xảy ra với mọi người theo thời gian. Nó có thể do nhiễm vi khuẩn, vi rút hoặc ký sinh trùng hoặc có thể là tác dụng phụ của thuốc. Nó cũng có thể do dị ứng thực phẩm hoặc có thể là dấu hiệu của một vấn đề sức khỏe nghiêm trọng hơn, chẳng hạn như rối loạn tiêu hóa. Tiêu chảy thường gây ra tình trạng mất nước khá cao ở người mắc.

Thông thường, tiêu chảy sẽ tự khỏi trong vòng vài ngày và không phải là nguyên nhân đáng lo ngại. Nhưng tiêu chảy nặng hoặc thường xuyên có thể là dấu hiệu của một vấn đề sức khỏe lớn hơn và cần được chăm sóc y tế. Nếu không được điều trị, tiêu chảy có thể dẫn đến mất nước, kéo theo những lo ngại về sức khỏe của chính nó.

Khi tiêu chảy dẫn đến mất nước

Biến chứng lớn nhất và quan trọng nhất về mặt lâm sàng của tiêu chảy là mất nước, xảy ra khi bạn mất nhiều chất lỏng hơn lượng chất nạp vào. Khi điều này xảy ra, cơ thể bạn không có đủ nước hoặc chất điện giải để thực hiện các chức năng bình thường của nó.

Bất cứ ai cũng có thể bị mất nước, nhưng nó phổ biến hơn và nguy hiểm hơn ở trẻ nhỏ và những người có hệ miễn dịch suy yếu.

Các dấu hiệu mất nước bao gồm:

• Khát
• Đi tiểu ít hơn
• Nước tiểu sẫm màu
• Khô miệng và lưỡi
• Da khô
• Mệt mỏi
• Mắt hoặc má trũng
• Chóng mặt hoặc ngất xỉu
• Giảm rối loạn da (khi da bị chèn ép và thả ra, nó không trở lại bình thường ngay lập tức)

Những dấu hiệu này cũng nên cảnh báo cha mẹ về tình trạng mất nước có thể xảy ra ở trẻ em, với các dấu hiệu khác bao gồm thiếu năng lượng, không mặc tã ướt trong ba giờ, bơ phờ hoặc cáu kỉnh và không có nước mắt khi khóc.

Tình trạng mất nước có thể ở mức độ nhẹ, trung bình hoặc nặng. Các biến chứng bao gồm những trường hợp nghiêm trọng nhất, mất nước gây căng thẳng cho tim và phổi và có thể dẫn đến sốc, đe dọa tính mạng. Ngoài ra ta sẽ gặp một số tình trạng như say nắng, mệt mỏi, khó thở,….

Nếu bạn đang bị mất nước, hãy uống nhiều nước. Bạn cũng có thể thử ngậm đá viên. Nhưng nước có thể là không đủ, vì nó không chứa muối và chất điện giải (khoáng chất như natri và kali) mà cơ thể bạn cũng cần phục hồi.

Uống nước trái cây và đồ uống thể thao, cũng như ăn súp với nước dùng trong, có thể giúp bổ sung lượng điện giải. Chỉ cần chú ý đến lượng đường trong những thức uống này, vì quá nhiều đường có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng tiêu chảy. Đồ uống thể thao cũng có thể ít natri. Vì những lý do này, người lớn thường sử dụng các giải pháp bù nước như Pedialyte sẽ hữu ích hơn.

Đối với trẻ em, hãy nói chuyện với bác sĩ nhi khoa của bạn về các giải pháp bù nước bằng đường uống, chẳng hạn như Pedialyte, như một cách để điều trị tiêu chảy và ngăn ngừa mất nước.

Nếu tình trạng này nghiêm trọng, bác sĩ có thể điều trị mất nước bằng chất lỏng thông qua liệu pháp tiêm tĩnh mạch (IV).

Nếu được điều trị nhanh chóng và thích hợp, người bị mất nước sẽ hồi phục hoàn toàn.

Bạn có thể ngăn ngừa tình trạng mất nước xảy ra ngay từ đầu! Điều quan trọng là uống nhiều nước mỗi ngày, ngay cả khi bạn không bị bệnh. Khi thời tiết ấm và nóng hoặc khi bạn đang tập thể dục, hãy nhớ uống nhiều hơn.

Lượng chất lỏng bạn cần phụ thuộc vào độ tuổi, cân nặng, mức độ hoạt động và khí hậu nơi bạn sống. Nói chung, phụ nữ nên uống tám ly nước mỗi ngày (khoảng 2,2 lít) và nam giới uống 12 ly (khoảng 3 lít) mỗi ngày, nhưng hãy trao đổi với bác sĩ về lượng nước phù hợp với bạn. Nước tiểu trong là dấu hiệu rõ ràng bạn đang uống đủ nước.

Bất kỳ ai bị sốt, nôn mửa hoặc tiêu chảy nên uống nhiều nước và không đợi các dấu hiệu mất nước xuất hiện.

Nếu bất kỳ người thân nào của bạn bị ốm, hãy chú ý xem họ uống bao nhiêu, đặc biệt là trẻ em và người lớn tuổi. Ngay cả những bệnh nhẹ, chẳng hạn như cúm, viêm phế quản và nhiễm trùng bàng quang có thể dẫn đến mất nước ở người lớn tuổi, vì vậy điều quan trọng là phải chú ý các dấu hiệu. Nếu bạn nghĩ ai đó trong gia đình mình có thể bị mất nước, hãy gọi cho bác sĩ trước khi họ bắt đầu có dấu hiệu mất nước.

Khi nào cần tìm trợ giúp y tế

Trong khi hầu hết những người bị mất nước sẽ hồi phục hoàn toàn, có những trường hợp cần phải chăm sóc y tế để ngăn ngừa các biến chứng tiếp theo. Những dấu hiệu nên cấp cứu ngay:

• Người bất tỉnh bất cứ lúc nào
• Có bất kỳ thay đổi nào khác về mức độ tỉnh táo của người đó, chẳng hạn như lú lẫn hoặc co giật
• Người bị sốt trên 103 độ F
• Bạn nhận thấy các triệu chứng của say nắng, bao gồm mạch nhanh hoặc thở gấp
• Tình trạng của người đó không cải thiện hoặc trở nên tồi tệ hơn mặc dù đã được điều trị

Tiêu chảy xảy ra khá phổ biến ở người. Đây là một tình trạng có thể do vi khuẩn, vi rút, thuốc, thức ăn hoặc các chứng rối loạn tiêu hóa khác nhau gây ra, ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống sinh hoạt của những người mắc phải. Vậy làm cách nào để có thể phòng được bệnh tiêu chảy. Dưới đây là những điều nên làm và không nên để giảm nhanh bệnh tiêu chảy.

Tiêu chảy là tình trạng đi ngoài phân dưới dạng lỏng. Nó gây ra sự khó chịu, mệt mỏi, mất nước và nếu không điều trị kịp thời nó có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sức khoẻ. Vì vậy, bạn nên điều trị tiêu chảy càng sớm càng tốt.

Các dấu hiệu mất nước khi bị tiêu chảy bao gồm:

• Khát nước
• Chóng mặt
• Mệt mỏi
• Nước tiểu sẫm màu hoặc ít nước tiểu hơn bình thường
• Da khô
• Giảm sự thay đổi của da, độ đàn hồi của da

Khi bạn lượng nước bạn nạp vào hàng ngày ít hơn lượng nước bạn bị mất do nhiều yếu tố như trường hợp bạn bị tiêu chảy, bạn cũng mất các chất điện giải cần thiết những khoáng chất quan trọng được tìm thấy trong máu, nước tiểu, mô và các chất lỏng khác của cơ thể.

Mặc dù mất nước là nỗi lo lớn nhất khi bị tiêu chảy, nhưng nó không phải là duy nhất. Nếu tiêu chảy nghiêm trọng và kéo dài sau một vài ngày, các biến chứng, bao gồm các vấn đề về thận và tiết niệu, có thể phát sinh. Nó cũng có thể là triệu chứng của một tình trạng của một số loại bệnh nghiêm trọng hơn.

Dưới đây là những điều nên và không nên để kiểm soát tình trạng này để bạn có thể cảm thấy tốt hơn và nhanh nhất có thể.

Những điều cần thiết khi bạn bị tiêu chảy

Uống nhiều nước. Trong khoảng thời gian bị tiêu chảy, bạn nên cung cấp thật nhiều nước mỗi ngày để bù đắp lại số nước đã mất trong cơ thể. Nước, nước hoa quả, soda không chứa caffeine là một số lựa chọn tốt.

Không tiêu thụ đồ uống ở nhiệt độ quá cao. Những thứ quá nóng hoặc quá lạnh khi uống trong lúc bị tiêu chảy đều có thể gây buồn nôn. Chính vì vậy, chúng ta chỉ nên uống nước ấm hoặc những loại đồ uống không quá nóng hoặc quá lạnh để giúp cải thiện tình trạng tiêu chảy.

Uống trà thảo mộc. Các loại thảo mộc có thể giúp giảm đau bụng rất tốt. Ngoài ra, các loại thảo mộc khác trong việc điều trị tiêu chảy. Trà thảo mộc giúp ấm bụng, ổn định đường tiêu hoá, giảm tình trạng đi ngoài.

Không tiêu thụ caffeine, rượu hoặc một số loại nước ngọt. Caffeine và rượu có thể gây kích ứng đường tiêu hóa và làm bệnh tiêu chảy trầm trọng hơn. Nước ngọt cũng có thể gây khó chịu khi bạn bị đau bụng. Vì trong nước ngọt chứ fructose cao, đây được biết đến là chất gây ra đau bụng và đi ngoài trầm trọng hơn.

Cung cấp trái cây hoặc nước trái cây. Nước đôi khi có thể gây buồn nôn khi bạn bị tiêu chảy. Chúng ta có thể thay nước bằng việc ăn hoa quả thường xuyên hoặc uống nước ép, sinh tố hoa quả. Trong hoa quả chứ rất nhiều vitamin có lợi cho cơ thể, nên việc bổ sung hoa quả cũng có thể giúp làm giảm tình trạng đau bụng khi bị tiêu chảy.

Những chất dinh dưỡng cần được cung cấp khi bạn bị tiêu chảy

Một chế độ ăn hợp lý Chế độ ăn thích hợp cho bệnh tiêu chảy bao gồm: Bánh mì, cơm, rau, hoa quả, nước, những loại thực phẩm bổ sung chất xơ, giàu tinh bột có thể giúp tình trạng tiêu chảy của bạn được cải thiệu hơn.

Ăn nhiều bữa nhỏ. Ăn quá nhiều thức ăn cùng một lúc sẽ kích thích đường tiêu hóa của bạn di chuyển nhiều hơn và có thể làm trầm trọng thêm tình trạng tiêu chảy. Vì vậy, nên chia nhỏ bữa ăn hằng ngày ra thành nhiêu bữa sẽ giúp đường ruột tiêu hóa thức ăn dễ dàng hơn. Không ăn đồ chiên.

Không ăn trái cây và rau quả gây đầy hơi. Nên tránh ăn thức ăn có hơi khi bị tiêu chảy có thể làm tăng khí trong ruột. Bao gồm trái cây và rau quả như đậu, bông cải xanh, bắp cải, súp lơ trắng và các loại rau lá xanh và thực phẩm ngọt như bánh quy hoặc bánh ngọt.

Những điều nên và không nên trong lối sống khi bạn bị tiêu chảy

Cùng với việc biết những gì để ăn và uống khi bạn đang đối mặt với các vấn đề về đường tiêu hóa, bạn cũng cần lưu ý đến những thói quen hàng ngày khác để giúp bạn đối phó với bệnh tiêu chảy.

Rửa tay. Vì bệnh tiêu chảy đôi khi có thể lây truyền khi tiếp xúc giữa người với người hoặc từ tay bị ô nhiễm, rửa tay sau khi đi vệ sinh và trước khi ăn hoặc chế biến thức ăn có thể giúp ngăn chặn các mầm bệnh gây tiêu chảy có thể xảy ra.

Để rửa đúng cách, bạn nên làm ướt tay, sau đó thoa xà phòng và chà xát chúng với nhau trong ít nhất 20 giây. Đảm bảo bao gồm mu bàn tay, kẽ ngón tay và dưới móng tay. Rửa lại bằng vòi nước sạch và lau khô. Nước rửa tay chứa cồn có chứa ít nhất 60% cồn cũng có thể hoạt động.

Bạn nên đến cơ sở y tế nếu bạn có bất kỳ triệu chứng nào sau đây:

• Tiêu chảy của bạn kéo dài hơn hai ngày.
• Bạn bị đau bụng dữ dội hoặc đau trực tràng.
• Bạn đang bị mất nước hoặc đặc biệt yếu.
• Bạn bị sốt từ 102 độ F trở lên.
• Phân của bạn có máu hoặc màu đen và giống như hắc ín.

Dùng thuốc. Thuốc cũng là một biện pháp nếu như tình trạng tiêu chảy của bạn không thể kiểm soát được. Bạn có thể đến các hiệu thuốc, trình bày về tình trạng bạn đang gặp. Từ đó, các bác sĩ sẽ kiểm tra và kê thuốc cho bạn.

Đừng tập thể dục. Tập thể dục gắng sức có thể gây mất nước, đau dạ dày, buồn nôn và ợ chua, có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng của bạn. Bạn nên tránh nó cho đến khi bệnh tiêu chảy thuyên giảm

Nếu bị tiêu chảy, bạn sẽ thường thấy phân lỏng, nhiều nước và cảm thấy cần đi tiêu gấp nhiều lần trong ngày. Tiêu chảy có thể cấp tính hoặc mãn tính. Tiêu chảy cấp xảy ra khi tình trạng bệnh kéo dài từ 1 đến 2 ngày. Bạn có thể bị tiêu chảy do nhiễm vi rút hoặc vi khuẩn mà bạn mắc phải khi ăn hoặc uống. Tiêu chảy mãn tính là tiêu chảy hầu hết các ngày trong thời gian dài hơn 3 đến 4 tuần.

Một số nguyên nhân phổ biến của tiêu chảy mãn tính bao gồm:

• hội chứng ruột kích thích
• bệnh viêm ruột
• các tình trạng, chẳng hạn như bệnh celiac, ảnh hưởng đến sự hấp thụ các chất dinh dưỡng nhất định

Nguyên nhân gây tiêu chảy?

Bạn có thể bị tiêu chảy vì một số điều kiện hoặc hoàn cảnh. Nguyên nhân tiềm ẩn của tiêu chảy bao gồm:

• Nhiễm vi rút bao gồm vi rút rota, vi rút norovirus và viêm dạ dày ruột do vi rút
• Nhiễm trùng do vi khuẩn
• Nhiễm ký sinh trùng
• Bệnh đường ruột
• Không dung nạp thực phẩm, chẳng hạn như không dung nạp lactose
• Phản ứng bất lợi với thuốc
• Phẫu thuật túi mật hoặc dạ dày

Rotavirus là nguyên nhân phổ biến nhất của bệnh tiêu chảy cấp trên toàn cầu. Bệnh nhiễm trùng này gây ra xung quanh 40 phần trăm nhập viện ở trẻ em dưới 5 tuổi. Trên toàn cầu, hầu hết các ca tử vong do tiêu chảy là do nguồn cung cấp nước bị ô nhiễm và không đủ điều kiện vệ sinh. Hàng năm có gần 48 triệu bệnh tiêu chảy do thực phẩm bị ô nhiễm.

Tiêu chảy mãn tính có thể là triệu chứng của một tình trạng nghiêm trọng hơn như hội chứng ruột kích thích hoặc bệnh viêm ruột. Tiêu chảy thường xuyên và nghiêm trọng có thể là dấu hiệu của bệnh đường ruột hoặc rối loạn chức năng ruột.

Các triệu chứng của tiêu chảy là gì?

Các triệu chứng chính của tiêu chảy là thường xuyên phân lỏng, nhiều nước và cảm giác bức thiết muốn đi tiêu. Có nhiều triệu chứng tiêu chảy khác nhau. Bạn chỉ có thể gặp một trong số những điều này hoặc bất kỳ sự kết hợp nào của tất cả chúng. Các triệu chứng gồm:

• Buồn nôn
• Đau bụng
• Chuột rút
• Đầy hơi
• Mất nước
• Một sự thôi thúc thường xuyên để đi tiêu của bạn
• Một khối lượng lớn phân
• Mất nước

Mất nước và tiêu chảy

Tiêu chảy có thể khiến bạn mất nước nhanh chóng và có nguy cơ bị mất nước. Nếu bạn không được điều trị tiêu chảy, nó có thể gây ra những ảnh hưởng nghiêm trọng. Các triệu chứng mất nước bao gồm:

• Sự mệt mỏi
• Màng nhầy khô
• Tăng nhịp tim
• Đau đầu
• Cảm giác lâng lâng
• Cơn khát tăng dần
• Giảm đi tiểu
• Khô miệng

Tình trạng tiêu chảy ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ

Trẻ em là đặc biệt nhạy cảm tiêu chảy và mất nước. Tiêu chảy và các biến chứng của nó là nguyên nhân gây ra tử vong hàng năm ở trẻ em trên toàn thế giới, khiến đây là nguyên nhân thứ hai gây tử vong ở trẻ em dưới 5 tuổi. Các triệu chứng mất nước, chẳng hạn như:

• Giảm đi tiểu
• Khô miệng
• Đau đầu
• Sự mệt mỏi
• Thiếu nước mắt khi khóc
• Da khô
• Mắt trũng sâu
• Thóp trũng
• Buồn ngủ
• Cáu gắt

Các lựa chọn điều trị tiêu chảy là gì?

Bạn cần uống thêm nước hoặc đồ uống thay thế chất điện giải, chẳng hạn như đồ uống thể thao. Trong những trường hợp nghiêm trọng hơn, bạn có thể truyền dịch bằng liệu pháp tiêm tĩnh mạch.

Nếu nhiễm trùng do vi khuẩn là nguyên nhân khiến bạn bị tiêu chảy, bác sĩ có thể kê đơn thuốc kháng sinh. Bác sĩ sẽ quyết định phương pháp điều trị của bạn dựa trên:

• Mức độ nghiêm trọng của tiêu chảy và tình trạng liên quan
• Tần suất tiêu chảy và tình trạng liên quan
• Mức độ tình trạng mất nước của bạn
• Sức khỏe của bạn
• Lịch sử y tế của bạn
• Tuổi của bạn
• Khả năng của bạn để dung nạp các thủ tục hoặc thuốc khác nhau
• Kỳ vọng cải thiện tình trạng của bạn

Nguyên nhân tiêu chảy được chẩn đoán như thế nào?

Bác sĩ sẽ khám sức khỏe tổng thể và xem xét tiền sử bệnh của bạn khi xác định nguyên nhân gây tiêu chảy. Họ cũng có thể yêu cầu các xét nghiệm để kiểm tra nước tiểu và mẫu máu. Các xét nghiệm bổ sung mà bác sĩ có thể yêu cầu để xác định nguyên nhân gây tiêu chảy và các tình trạng liên quan khác có thể bao gồm:

• Kiểm tra loại bỏ chế độ ăn uống để xác định xem nguyên nhân gây ra chứng không dung nạp thực phẩm hoặc dị ứng
• Xét nghiệm hình ảnh để kiểm tra tình trạng viêm và các bất thường về cấu trúc của ruột
• Cấy phân để kiểm tra vi khuẩn, ký sinh trùng hoặc dấu hiệu của bệnh
• Nội soi để kiểm tra toàn bộ đại tràng

Nội soi đại tràng hoặc nội soi đại tràng sigma đặc biệt hữu ích để xác định xem bạn có bị bệnh đường ruột hoặc tiêu chảy nặng hoặc mãn tính hay không.

Làm thế nào tôi có thể ngăn ngừa tiêu chảy?

Mặc dù tiêu chảy có thể xảy ra vì nhiều lý do khác nhau, nhưng bạn có thể thực hiện các hành động để ngăn ngừa nó:

• Bạn có thể tránh bị tiêu chảy do ngộ độc thực phẩm bằng cách rửa khu vực nấu nướng và chế biến thực phẩm thường xuyên hơn.
• Phục vụ thức ăn ngay sau khi chế biến.
• Làm lạnh thức ăn thừa kịp thời.
• Luôn rã đông thực phẩm đông lạnh trong tủ lạnh.

Hầu hết các trường hợp tiêu chảy cấp đều tự khỏi và các triệu chứng sẽ cải thiện trong vòng vài ngày. Tuy nhiên, nếu các triệu chứng kéo dài hơn 2 ngày bạn nên tìm kiếm sự chăm sóc y tế, vì bạn có thể bị mất nước và cần truyền dịch qua đường tĩnh mạch hoặc các phương pháp điều trị và đánh giá khác.

Tiêu chảy cũng là một triệu chứng của một số trường hợp cấp cứu y tế nghiêm trọng. Nếu bạn thấy phân lỏng, có nước cùng với bất kỳ triệu chứng nào sau đây, bạn nên tìm kiếm sự trợ giúp khẩn cấp. Sự kết hợp của các triệu chứng này có thể là dấu hiệu của một bệnh cơ bản nghiêm trọng.

• Sốt cao
• Phân có máu
• Thường xuyên nôn mửa

Tìm cách điều trị ngay lập tức nếu nếu bạn gặp những triệu chứng sau:

• Họ đã bị tiêu chảy trong 24 giờ hoặc hơn.
• Họ bị sốt từ 39 ° C trở lên.
• Họ có phân có chứa máu.
• Phân có chứa mủ.
• Họ đi ngoài ra phân có màu đen.

Đây là tất cả các triệu chứng báo hiệu trường hợp khẩn cấp.

Thực phẩm nên ăn khi bị tiêu chảy

Khi bạn bị tiêu chảy, thực phẩm bạn ăn và thực phẩm bạn tránh có thể rất quan trọng để giúp bạn phục hồi nhanh hơn.

Khi bị tiêu chảy bạn sẽ mất khá nhiều nước. Vì vậy, bạn nên nên bổ sung nước và một số loại đồ uống như:

• Sinh tố
• Bánh
• Nước ép

Bạn có thể bổ sung các loại thực phẩm như trứng bác và rau nấu chín.

Thực phẩm nên tránh khi bị tiêu chảy

Khi bạn đang bị tiêu chảy hoặc đang hồi phục sau bệnh tiêu chảy, có một số lượng lớn thực phẩm mà bạn muốn tránh. Những thực phẩm này có thể kích hoạt hệ tiêu hóa và làm trầm trọng thêm hoặc kéo dài thời gian tiêu chảy.

Thực phẩm nên tránh khi bị tiêu chảy bao gồm:

• Sữa và các sản phẩm từ sữa, đồ chiên rán, nhiều dầu mỡ, thức ăn cay, thực phẩm chế biến, đặc biệt là những thực phẩm có chất phụ gia
• Thịt lợn và thịt bê, cá mòi, rau sống, hành, ngô
• Tất cả các loại trái cây họ cam quýt, các loại trái cây khác, như dứa, anh đào, quả mọng có hạt, quả sung, nho
• Rượu bia, cà phê, soda và đồ uống có ga hoặc có ga khác, chất làm ngọt nhân tạo, bao gồm sorbitol

Phương pháp điều trị và biện pháp khắc phục

Nhiều trường hợp tiêu chảy chỉ tồn tại trong thời gian ngắn và đáp ứng tốt với các phương pháp điều trị tại nhà như chế độ ăn uống thay đổi, uống nhiều nước và dùng thuốc không kê đơn. Các phương pháp điều trị không kê đơn bao gồm thuốc chống tiêu chảy như Pepto-Bismol, có thể giúp ngăn chặn hoặc làm chậm quá trình tiêu chảy.

Trong một số trường hợp, tiêu chảy là do ký sinh trùng hoặc nhiễm trùng do vi khuẩn, và có thể cần phải điều trị bằng thuốc kháng sinh. Ngoài ra, bạn nên uống men vi sinh càng sớm càng tốt sau khi uống thuốc kháng sinh có thể giúp ngăn ngừa các phản ứng có hại với thuốc kháng sinh bằng cách đưa vi khuẩn khỏe mạnh trở lại hệ tiêu hóa. Điều này cũng có thể giúp ngăn ngừa các trường hợp tiêu chảy trong tương lai.

Nếu tiêu chảy nghiêm trọng, bạn có thể phải nhập viện để truyền dịch qua đường tĩnh mạch.

Tiêu chảy là một căn bệnh phổ biến mà hầu hết mọi người đều gặp phải. Nó được đặc trưng bởi việc đi ngoài ra phân lỏng, nước kèm theo đau bụng và chuột rút. Tiêu chảy thường tự khỏi trong vài ngày, nhưng tiêu chảy nặng hoặc mãn tính kéo dài hàng tuần có thể là dấu hiệu của một vấn đề sức khỏe nghiêm trọng cần được chăm sóc y tế. Vậy nguyên nhân dẫn đến tiêu chảy và biện pháp điều trị tiêu chảy như thế nào?. Cùng tìm hiểu nhé.

Các triệu chứng của tiêu chảy

Triệu chứng chính và dễ nhận biết nhất của bệnh tiêu chảy là đi ngoài ra phân lỏng, nhiều nước, xảy ra từ 3 lần trở lên trong ngày. Tiêu chảy cũng có thể dẫn đến các triệu chứng sau:

• Đau hoặc chuột rút ở bụng
• Cần đi vệ sinh gấp
• Buồn nôn
• Mất kiểm soát nhu động ruột

Nếu tiêu chảy do nhiễm trùng, mọi người cũng có thể gặp phải:

• Phân có máu
• Nôn mửa
• Sốt và ớn lạnh
• Chóng mặt

Tiêu chảy cũng có thể gây ra tình trạng mất nước và kém hấp thu, mỗi bệnh có những triệu chứng riêng.

Các dấu hiệu của tình trạng mất nước bao gồm: khát nước, đi tiểu ít hơn bình thường, nước tiểu sẫm màu, khô miệng, cảm thấy mệt mỏi, mắt hoặc má trũng sâu, choáng váng hoặc ngất xỉu và giảm sắc tố da.

Các triệu chứng của chứng kém hấp thu bao gồm đầy hơi, đầy hơi, thay đổi cảm giác thèm ăn, sụt cân và đi tiêu phân lỏng, nhờn, có mùi hôi.

Nguyên nhân của bệnh tiêu chảy

Tiêu chảy có thể do một số yếu tố gây ra. Các nguyên nhân phổ biến nhất của tiêu chảy là:

Sự nhiễm trùng Ba loại nhiễm trùng gây tiêu chảy là:

• Nhiễm vi-rút, bao gồm vi-rút norovirus và vi-rút rota
• Nhiễm trùng do vi khuẩn, có thể xâm nhập vào cơ thể qua thức ăn hoặc nước bị ô nhiễm.
• Nhiễm ký sinh trùng, trong đó ký sinh trùng xâm nhập vào cơ thể qua thức ăn hoặc nước uống và lắng xuống đường tiêu hóa.

Bệnh tiêu chảy khi đi du lịch Loại tiêu chảy này là do ăn thức ăn hoặc nước uống bị nhiễm vi khuẩn, vi rút hoặc ký sinh trùng khi đi du lịch nước ngoài, thường là ở các nước đang phát triển. Tiêu chảy của khách du lịch thường là cấp tính, nhưng một số ký sinh trùng nhất định khiến tiêu chảy kéo dài hơn.

Tác dụng phụ của thuốc Nhiều loại thuốc có thể gây tiêu chảy. Nếu bạn tin rằng thuốc của bạn là nguyên nhân gây tiêu chảy, hãy nói với bác sĩ để họ chuyển sang một loại thuốc khác.

Dị ứng thực phẩm và không dung nạp Đôi khi tiêu chảy là do dị ứng với một số loại thực phẩm, chẳng hạn như sữa, đậu nành, trứng hoặc hải sản. Trong những trường hợp này, tiêu chảy thường mãn tính.

Không dung nạp lactose là một tình trạng phổ biến có thể gây tiêu chảy và các triệu chứng tiêu hóa khác sau khi bạn ăn thức ăn hoặc uống chất lỏng có chứa sữa bò hoặc các sản phẩm từ sữa. Bệnh Celiac, do dị ứng với gluten, cũng có thể dẫn đến tiêu chảy mãn tính.

Rối loạn tiêu hóa Tiêu chảy có thể là dấu hiệu của một vấn đề sức khỏe nghiêm trọng hơn, chẳng hạn như rối loạn hệ tiêu hóa.

Tiêu chảy cũng có thể là một dấu hiệu của sự phát triển quá mức của vi khuẩn trong ruột non.

Làm thế nào để chẩn đoán bệnh tiêu chảy?

Nhiều người bị tiêu chảy và không tiếp tục nhận được chẩn đoán chính thức vì nó thường tự khỏi. Những người bị tiêu chảy dai dẳng hoặc mãn tính nên đi khám để bác sĩ có thể chẩn đoán nguyên nhân.

Các xét nghiệm tiêu chảy bao gồm xét nghiệm máu, xét nghiệm phân, nội soi đại tràng và nội soi đại tràng.

Thời gian tiêu chảy

Tiêu chảy có thể là cấp tính hoặc ngắn hạn hoặc mãn tính, có nghĩa là nó tồn tại lâu hơn. Thông thường, tiêu chảy cấp sẽ tự khỏi sau vài ngày.

Tiêu chảy mãn tính hoặc nghiêm trọng kéo dài hơn 2-4 tuần và có thể cho thấy một vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Đối với những người có hệ thống miễn dịch bị tổn hại, tiêu chảy mãn tính có thể là một căn bệnh đe dọa tính mạng.

Làm thế nào để ngăn ngừa tiêu chảy

Mặc dù tiêu chảy có thể là dấu hiệu của tình trạng sức khỏe tiềm ẩn và có thể không thể tránh khỏi, nhưng có những bước bạn có thể thực hiện để tránh một số nguyên nhân.

Một trong những điều quan trọng nhất bạn có thể làm để ngăn ngừa tiêu chảy là rửa tay thường xuyên. Đảm bảo rửa tay sau khi đi vệ sinh, trước khi chuẩn bị hoặc ăn thức ăn.

Một cách quan trọng khác để ngăn ngừa tiêu chảy ở trẻ em là đưa chúng đi tiêm vắc xin chống lại vi rút rota, loại vi rút gây tiêu chảy nặng chủ yếu ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Virus cũng có thể dẫn đến nôn mửa, sốt và mất nước.

Khuyến cáo trẻ sơ sinh nên chủng ngừa virus rota liều đầu tiên khi được 2 tháng tuổi. Liều thứ hai nên được tiêm khi trẻ 4 tháng tuổi, và liều thứ ba, nếu cần, khi trẻ 6 tháng tuổi.

Vắc-xin vi rút rota sẽ bảo vệ trẻ sơ sinh khỏi tiêu chảy nghiêm trọng do vi rút rota gây ra và hầu hết trẻ sơ sinh sẽ không bị tiêu chảy do vi rút rota.

Cuối cùng, bạn có thể thực hiện các bước để tránh tiêu chảy khi đi du lịch bằng cách xem những gì bạn ăn và uống khi đi du lịch nước ngoài, đặc biệt là ở các nước đang phát triển, và nói chuyện với bác sĩ trước khi rời đi về việc dùng thuốc kháng sinh để phòng ngừa.

Các lựa chọn điều trị cho bệnh tiêu chảy

Đôi khi, tiêu chảy có thể báo hiệu một vấn đề sức khỏe và cần được chăm sóc y tế.

Nhưng trong hầu hết các trường hợp, một cơn tiêu chảy thường sẽ hết sau vài ngày và không dẫn đến bất kỳ vấn đề sức khỏe nào khác. Có những bước bạn có thể thực hiện tại nhà để giúp điều trị tiêu chảy để bệnh nhanh khỏi hơn.

Nếu bạn bị tiêu chảy, những điều sau đây có thể giúp bạn cảm thấy dễ chịu hơn:

• Uống nhiều nước, cũng như nước hoa quả hoặc đồ uống thể thao, và ăn súp với nước dùng trong để giúp bổ sung chất điện giải đã mất. Hãy chú ý đến lượng đường trong các loại đồ uống này, vì quá nhiều đường có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng tiêu chảy.
• Nên ăn nhạt. Một chế độ ăn nhạt sẽ dễ tiêu hóa và giúp giảm các triệu chứng tiêu chảy như thực phẩm mềm, không cay và ít chất xơ. Bạn cũng nên tránh thực phẩm sống, thực phẩm chiên rán và đồ uống có cồn hoặc caffein.
• Thử dùng thuốc không kê đơn (OTC). Trong hầu hết các trường hợp tiêu chảy, thuốc không kê đơn có thể giúp giảm bớt sự khó chịu do tiêu chảy. Các lựa chọn bao gồm loperamide, thường được gọi là Imodium, và bismuth subsalicylate, hoặc Pepto-Bismol.
• Thuốc kháng sinh có thể cần thiết. Nếu tiêu chảy của bạn là do nhiễm vi khuẩn, bác sĩ sẽ kê đơn thuốc kháng sinh để giúp bạn cảm thấy dễ chịu hơn.
• Xử lý các vấn đề cơ bản. Tiêu chảy có thể là một triệu chứng của tình trạng sức khỏe nghiêm trọng hơn, chẳng hạn như dị ứng thực phẩm hoặc rối loạn tiêu hóa. Bác sĩ sẽ làm việc với bạn để tìm ra vấn đề cơ bản thông qua xét nghiệm và đưa ra kế hoạch điều trị thích hợp.

Các biến chứng của tiêu chảy

Khi bị tiêu chảy, nó có thể khiến cơ thể mất nhiều chất lỏng hơn lượng chất lỏng nạp vào, dẫn đến mất nước. Nếu nghiêm trọng, tình trạng mất nước có thể khiến thận của bạn ngừng hoạt động.

Đó là lý do tại sao điều quan trọng là bạn phải đảm bảo uống đủ nước khi bị tiêu chảy. Nếu bạn không thể tự uống nước trong dạ dày, hãy cân nhắc pha nước trái cây bằng nước hoa quả, điều này có thể giúp ích nếu bạn cảm thấy buồn nôn.

Các tình trạng liên quan của bệnh tiêu chảy

Tiêu chảy và các triệu chứng tiêu hóa khác có thể là dấu hiệu của rối loạn hệ tiêu hóa, chẳng hạn như hội chứng ruột kích thích hoặc bệnh viêm ruột, như bệnh Crohn hoặc viêm loét đại tràng.

Nó cũng có thể liên quan đến bệnh celiac, không dung nạp lactose hoặc dị ứng thực phẩm khác. Nếu tiêu chảy trở thành mãn tính, bác sĩ có thể giúp xác định xem một trong những tình trạng này có phải là nguyên nhân hay không.

Những thực phẩm sử dụng khi bị tiêu chảy

Một số loại thực phẩm có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng tiêu chảy, vì vậy bạn nên biết loại thực phẩm nào là an toàn để ăn và loại nào cần tránh.

Ăn những thực phẩm đơn giản, bình thường như bột yến mạch, chuối, gạo tẻ và nước sốt táo là một lựa chọn tốt, đặc biệt là trong 24 giờ đầu tiên khi bị tiêu chảy.

Các loại thực phẩm nhạt nhẽo khác dễ gây đau bụng bao gồm: bánh mì nướng, khoai tây và các loại bánh quy.

Thực phẩm béo hoặc chiên rán, sữa, bơ, kem và pho mát, rượu và nước ngọt, thực phẩm có chứa chất làm ngọt nhân tạo và thực phẩm có thể bị hư hỏng cũng có thể gây ra tiêu chảy trầm trọng.

Tiêu chảy liên quan đến kỳ kinh của bạn

Nhiều phụ nữ bị tiêu chảy và thay đổi thói quen đi tiêu trong kỳ kinh nguyệt. Nguyên nhân chính xác tại sao điều này xảy ra vẫn chưa được hiểu đầy đủ, nhưng các bác sĩ tin rằng nguyên nhân gốc rễ là do prostaglandin, chất hóa học được tiết ra trong kỳ kinh cho phép tử cung – và do đó ruột – co lại.

Những phụ nữ thường bị tiêu chảy từng cơn trong kỳ kinh nguyệt có thể chuẩn bị trước cho những gì sắp xảy ra bằng cách dễ dàng tiếp cận với thuốc không kê đơn như Imodium (loperamide) và giữ đủ nước bằng cách uống nhiều nước.

Tết đến, sau một năm vất vả, gia đình hối hả chuẩn bị đồ ăn thức uống, dọn dẹp nhà cửa để chào mừng năm mới. Nhưng nhiều khi chúng ta quên rằng cần chuẩn bị thuốc – vật phẩm mà khi đã cần đến thì không có không được. Ở bài viết này, BS. Vũ Thị Ánh đưa ra lời khuyên để giúp chúng ta chuẩn bị đầy đủ tủ thuốc gia đình khi tết đến!

1. Vật tư dùng để sơ cứu cần có trong tủ thuốc gia đình khi tết đến

Trong những ngày nghỉ tết, công việc nấu nướng dọn dẹp bề bộn thì việc vô tình đứt tay hay trầy da, xước xát là chuyện bình thường, đặc biệt với trẻ em. Vì vậy, trong tủ thuốc gia đình khi tết đến không thể thiếu được vật tư y tế sơ cứu thông dụng.

Đơn giản nhất, cần có nước muối sinh lý 0,9% (không nên dùng oxy già), thuốc sát trùng Povidone-iodine (hay Betadin), băng gạc, miếng dán vết thương (urgo).

Nếu có vết thương ngoài da, chảy máu, trầy xước thì thực hiện sơ cứu theo trình tự sau:

• Bước 1: Rửa vết thương bằng nước.
• Bước 2: Rửa vết thương với nước muối sinh lý.
• Bước 3: Sát khuẩn bằng Povidone iod.
• Bước 4: Dùng băng gạc để che vết thương và dán băng keo vừa đủ không quá chặt.

2. Thuốc giảm đau, hạ sốt Paracetamol và nhiệt kế

Thuốc giảm đau hạ sốt Paracetamol luôn cần có trong tủ thuốc gia đình dịp tết đến vì công dụng phổ biến của nó. Gia đình có trẻ em nên dự phòng thêm Paracetamol dạng đặt hậu môn, trẻ em từ 2 tuổi trở xuống thì nên dùng Paracetamol chế ở dạng siro vì dễ uống.

Dùng Paracetamol để hạ sốt khi nhiệt độ từ 38,5 độ trở lên. Liều chỉ định là 10 – 15 mg/kg cách nhau mỗi 4 đến 6 giờ. Nếu dùng quá liều có thể gặp trường hợp ngộ độc Paracetamol.

Nhiệt kế cũng là vật tư y tế rất thông dụng và cần thiết nhưng nhiều gia đình chưa có, nhiệt kế điện tử có trường hợp sai số nhưng dễ dùng hơn nhiệt kế thủy ngân. Đặc biệt nếu gia đình có trẻ em thì nên dùng nhiệt kế điện tử vì giúp đo nhiệt độ nhanh chóng, tránh được trường hợp rơi, vỡ hay trẻ cắn vào miệng.

3. Thuốc điều trị tiêu chảy và Oresol

Ngày tết đến xuân về cũng là lúc hệ tiêu hóa phải chịu nhiều áp lực, chúng ta ăn không đúng bữa, ăn nhiều và không như thói quen thường ngày nên đau bụng đi ngoài, tiêu chảy là khá thường gặp. Mặc dù về lý thuyết thì tiêu chảy là phản ứng đào thải của đường tiêu hóa, nhiều khi không cần điều trị cũng có thể tự khỏi nhưng thực tế thì việc tiêu chảy làm người bệnh vô cùng khó chịu, bất tiện, đặc biệt là ngày tết người đến thăm hỏi, người chơi nhà rất nhiều, vì vậy việc điều trị tiêu chảy trong trường hợp này là điều trị triệu chứng với những ca tiêu chảy nhẹ ở người lớn.

2 loại thuốc không kê đơn nên dự phòng để uống khi tiêu chảy là:

• Loperamid: tác dụng làm giảm nhu động ruột, kéo dài thời gian thực phẩm di chuyển qua đường tiêu hóa, tăng thời gian và khả năng hấp thu nước trở lại lòng ruột để tránh mất nước. Nếu bị tiêu chảy thì lần đầu uống 4mg, sau đó nếu vẫn chưa cầm thì sau mỗi lần tiêu chảy lại uống 2mg, chú ý tự điều trị tại nhà thì không dùng liều lượng nhiều hơn 8mg/ ngày.
• Bismuth hoặc Pepto Bismuth: Bismuth là loại thuốc có công dụng bảo vệ niêm mạc dạ dày, cũng làm giảm tiêu chảy và giảm mất nước. Mỗi khi tiêu chảy có thể dùng Bismuth với liều 524mg, không được phép tự ý điều trị nhiều hơn 8 lần/ ngày.

Ngoài việc dùng thuốc cầm tiêu chảy thì người bệnh cũng cần chú ý bổ sung nước, oresol để tránh mất nước. Nếu tiêu chảy kèm dấu hiệu sốt, ỉa máu thì cần đi bệnh viện để tìm nguyên nhân và sử dụng thuốc phù hợp, không tự ý điều trị tại nhà.

2 loại thuốc với liều lượng như trên cũng không được dùng cho trẻ em, trẻ em tiêu chảy có nguy cơ mất nước, sốt, ỉa máu cần đưa đến bác sĩ không thể chủ quan.

Tiêu chảy tại nhà trong dịp tết thường nghĩ đến vấn đề không hợp thực phẩm và không đảm bảo vệ sinh thực phẩm, nên ngoài việc sử dụng thuốc cầm tiêu chảy cũng cần chú ý tránh các thực phẩm gây tổn thương niêm mạc đường tiêu hóa như đồ cay nóng, caffein hay thực phẩm có nhiều nguy cơ kí sinh trùng như rau sống.

4. Thuốc trị đầy bụng, khó tiêu

Đầy bụng khó tiêu cũng là triệu chứng hay gặp khi chúng ta ăn quá nhiều vào dịp tết. Một số thuốc điều trị triệu chứng có thể giúp người bệnh dễ chịu hơn là:

• Thuốc chứa Alpha galactosidase (VD thuốc Neopeptin): những loại thuốc này sẽ giúp phân hủy đường trong thực phẩm và giúp tiêu hóa tốt hơn.
• Men vi sinh lợi khuẩn tiêu hóa Biolac 500mg
• Vấn đề đầy bụng khó tiêu không dùng thuốc mà điều chỉnh chế độ ăn uống, vận động cũng có thể cải thiện. Tránh ăn quá nhiều một lúc, chia làm nhiều bữa, ăn chậm nhai kĩ, tránh các thực phẩm từ sữa, bơ, nước uống có gas,…

5. Thuốc điều trị táo bón

Táo bón có thể do nhiều nguyên nhân và trong dịp tết thường là do ăn không đủ chất xơ, uống không đủ nước, ít vận động hoặc đi du lịch, đi về quê thay đổi hoàn cảnh vệ sinh nên không quen. Nếu táo bón kéo dài cần đến bệnh viện thăm khám và điều trị nguyên nhân. Chỉ xét về điều trị triệu chứng, điều trị táo bón sẽ phổ biến dùng thuốc nhuận tràng.

Thông dụng nhất là nhóm nhuận tràng thẩm thấu hay chính là thuốc lactulose (dùng theo liều 20-40g/ ngày), hoặc dùng Sorbitol (liều dùng 10 – 20 g/ ngày). Có thể kết hợp thêm với loại thuốc nhuận tràng cơ chế tăng tạo khối lượng phân như Psyllium, Methylcellulose.

Ngoài ra, về chế độ ăn uống, người bị táo bón cần chú ý ăn bổ sung chất xơ, uống đủ nước mỗi ngày, tăng cường vận động.

6. Thuốc điều trị đau dạ dày

Ăn nhiều đồ ăn cay nóng, uống nhiều rượu bia là nguyên nhân thường gặp gây tổn thương niêm mạc dạ dày và gây đau dạ dày mỗi dịp tết. Đau dạ dày cần kiểm tra có phải do HP hay không, cần phải kiểm tra các tổn thương kèm theo, vì thế người viêm loét dạ dày cần tới bệnh viện thăm khám để có phác đồ điều trị phù hợp.

Tuy nhiên, dịp tết khi đau dạ dày có thể dùng thuốc để giải quyết cơn đau trước. 2 nhóm thuốc kết hợp điều trị để giảm đau tạm thời và nhanh thường dùng là :

• Thuốc trung hòa acid dịch vị antacid: Ví dụ một vài loại thông dụng như Maalox, Magnesi hydroxyd, Magnesi carbonat, Phosphalugel.
• Thuốc ức chế H2: Ranitidin (Zantac): 300mg; Nizatidin (Acid): 300mg hoặc Famotidin: 40mg.

2 loại thuốc kết hợp sẽ giúp giảm cơn đau dạ dày nhanh và có thể uống thêm liều vào sáng ngày hôm sau trước khi ăn. Tuy nhiên, nếu không giảm đau, bạn cần đến viện kiểm tra và điều trị.

7. Thuốc điều trị bỏng nhẹ

Khi nấu nướng các mẹ các chị có thể bị bỏng và rất rát, nếu không giữ vệ sinh có thể lên mủ và thành sẹo từ vết bỏng nhỏ. Vì vậy bác sĩ khuyến cáo gia đình dự phòng 2 loại thuốc bôi bỏng để trong tủ thuốc gia đình dịp tết là Pathenol và Biafine. Tuy nhiên, thuốc bôi bỏng tại nhà chỉ dùng cho trường hợp bỏng nhẹ, bỏng diện hẹp và không đáng ngại, nếu bỏng diện rộng, bỏng sâu bạn cần tới bệnh viện.

8. Thuốc say tàu xe

Việc dùng thuốc chống say tàu xe có thể tham khảo thông tin sau:

• Cinnazidin, Meclizine, Promethazin là nhóm thuốc kháng histamin, có tác dụng giảm nôn, chóng mặt, đau đầu. Ngoài dùng để giảm say tàu xe còn dùng trong đơn thuốc điều trị rối loạn tiền đình.
• Hyoscine là nhóm thuốc có cơ chế làm giảm nhu động dạ dày, giảm co thắt dạ dày, giảm nôn.

9. Que test nhanh COVID – 19, nước rửa tay sát khuẩn, khẩu trang y tế

Đại dịch COVID – 19 còn chưa đi qua, để có một cái tết đầm ấm sum vầy bên người thân, gia đình, chúng ta phải hết sức nâng cao ý thức phòng chống dịch bệnh. Nước rửa tay khô, khẩu trang y tế là hai vật dụng luôn phải mang theo bên mình, nếu nghi ngờ lây nhiễm hãy liên hệ chính quyền, cơ quan y tế để báo cáo kịp thời, mang lại cái tết đoàn viên cho mọi bà con lối xóm.

Ngày tết đã đến gần, dù còn nhiều việc cần làm, còn nhiều cơ sự băn khoăn, có nhiều lỗi lo trên vai nhưng năm qua, chúng ta đã cố gắng, đã kiên cường, bác sĩ chúc tất cả gia đình đều được mạnh khỏe, bình an, cùng chào đón năm mới!

Bệnh tiêu chảy mức độ nhẹ nếu biết cách điều trị thì có thể chữa khỏi ngay tại nhà. Xem 6 bài thuốc chữa tiêu chảy tại nhà đơn giản để áp dụng khi cần.

Mùa hè thời tiết nắng nóng khiến thức ăn dễ bị ôi thiu, hư hỏng. Nếu ăn phải thức ăn nhiễm khuẩn sẽ dẫn đến tình trạng tiêu chảy cấp. Tiêu chảy khiến người bệnh bị mất nước, nếu không xử trí kịp thời có thể nguy hiểm đến tính mạng. Vì vậy, khi có các dấu hiệu như đau bụng, nôn mửa, đi ngoài phân lỏng, tốt… nên áp dụng ngay một trong các bài thuốc dưới đây để đạt hiệu quả tốt nhất.

1. Gừng nướng

Lấy 1 củ gừng tươi rửa sạch rồi nướng lên. Sau đó cạo sạch vỏ, rửa lại với nước cho sạch. Cắt gừng thành từng lát cho và cốc nước ấm để hãm và uống. Nước gừng có tính ấm giúp làm ấm tì vị, cầm tiêu chảy rất tốt.

2. Vỏ rụt, vỏ quýt

Vỏ rụt (mộc hương nam), củ gấu mỗi thứ 40g sao vàng; vỏ quýt, vỏ vối, củ sả mỗi thứ 20g sao thơm. Sau khi sao xong, tán thành bột mịn, rây nhỏ và cho vào lọ kín dùng dần. Người lớn mỗi lần uống từ 6-8g pha với nước đun sôi để nguội, trẻ em từ 2-6g hòa nước sôi và gạn lấy nước để uống.

3. Nước sắc lá ổi

Lá ổi cũng là một trong những bài thuốc dân gian chữa tiêu chảy tại nhà rất hiệu quả. Chỉ cần lấy 20g búp ổi sao qua, kết hợp cùng gừng nướng và vỏ quýt khô mỗi thứ 10g. Tất cả sắc với 400ml đun cạn cho đến khi còn 100ml. Uống chia làm 2 lần/ngày.

4. Cháo củ kiệu, chim bồ câu

Khkết hợp cùng gừng nướng và vỏ quýt khô mỗi thứ 10g. Tất cả sắc với 400ml đun cạn cho đến khi con

Cháo củ kiệu: 50g củ kiệu thái lát, 50g ức gà. Cho hai thứ vào nồi cháo nấu nhừ, ăn khi còn ấm nóng để phát huy tác dụng.

Cháo chim bồ câu: Bồ câu non làm sạch, nấu cùng 1 nắm gạo nếp thành cháo. Cho thêm hành hoa, gừng tươi và ăn lúc còn nóng.

5. Lá mơ trứng gà

Nếu bị tiêu chảy do kiết lỵ thì có thể tự chữa tiêu chảy tại nhà với bài thuốc từ lá mơ và trứng gà. Lá mơ 1 nắm rửa sạch, thái nhỏ, trộn đều cùng 1 quả trứng gà, cho thêm gia vị rồi hấp chín. Ăn khi còn nóng.

6. Súp cà rốt

Cà rốt là thực phẩm thường được dùng để chữa tiêu chảy. Trẻ nhỏ bị tiêu chảy áp dụng bài thuốc từ súp cà rốt mang lại hiệu quả cao. Lấy 500g cà rốt cạo vỏ, rửa sạch và cắt khúc, sau đó hầm nhừ. Vớt cà rốt ra, nghiền nhỏ rồi lọc qua rây lấy nước, bỏ bã. Phần nước nấu súp cùng cháo và thịt lợn hoặc thịt gà băm nhỏ. Cho trẻ ăn từ 6-8 bữa/ngày, sau đó tăng phần cháo và giảm dần cà rốt. Ăn cho đến khi khỏi hẳn.

Trên đây là 6 bài thuốc chữa tiêu chảy tại nhà bằng các nguyên liệu hoặc thực phẩm quen thuộc trong nhà bếp. Nếu áp dụng các bài thuốc trên mà không hiệu quả, cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế để được bác sĩ thăm khám và có cách điều trị phù hợp.

Mùa hè là thời điểm trẻ dễ bị tiêu chảy nhất. Biết cách phòng ngừa và điều trị tiêu chảy ở trẻ giúp trẻ nhanh khỏe và tránh khỏi hậu quả đáng tiếc.

Tiêu chảy là tình trạng đi ngoài phân lỏng với tần suất nhiều hơn so với bình thường. Tiêu chảy chia thành 3 loại, gồm tiêu chảy cấp kéo dài khoảng 1 tuần, tiêu chảy bán cấp kéo dài khoảng 3 tuần và tiêu chảy mạn tính kéo dài trên 4 tuần. Mọi đối tượng đều có nguy cơ bị tiêu chảy, đặc biệt là trẻ nhỏ và xuất hiện nhiều trong mùa hè do thức ăn, nước uống dễ bị ôi thiu và nhiễm khuẩn.

Tiêu chảy ở trẻ nhỏ nguy hiểm như thế nào?

Trẻ nhỏ là đối tượng dễ bị tiêu chảy hơn cả, chủ yếu là tiêu chảy cấp do hệ miễn dịch còn yếu. Khi bị tiêu chảy, trẻ thường có những biểu hiện như đau bụng, nôn mửa, sốt, khát nước liên tục do mất nước, đi vệ sinh phân lỏng và thường xuyên, có thể lẫn máu…

Trẻ bị tiêu chảy thường gây tình trạng mất nước. Nếu không bổ sung nước kịp thời sẽ khiến các cơ quan trong cơ thể bị rối loạn hoạt động, cơ thể bị yếu dần và có thể dẫn đến tử vong. Trường hợp tiêu chảy mạn tính kéo dài sẽ khiến trẻ bị suy dinh dưỡng, bệnh trở nên khó kiểm soát hơn và cũng có thể dẫn đến tử vong.

Một số lưu ý khi điều trị tiêu chảy ở trẻ

Để việc điều trị tiêu chảy ở trẻ có hiệu quả, cần lưu ý những vấn đề sau:

• Bổ sung nước kịp thời cho trẻ bằng cách uống nhiều nước. Sau mỗi lần trẻ đi ngoài hoặc nôn mửa cần cho trẻ bổ sung điện giải bằng dung dịch oresol với liều lượng phù hợp. Nếu trẻ đang bú mẹ, nên cho trẻ bú thường xuyên hơn.
• Nên cho trẻ ăn các loại thức ăn dễ tiêu. Hạn chế ăn các loại thức ăn nhiều chất, khó tiêu như trứng, thịt đỏ… bởi lúc này hệ tiêu hóa đang bị tổn thương, các thức ăn khó tiêu khiến hệ tiêu hóa phải hoạt động nhiều hơn, không có thời gian hồi phục khiến tình trạng rối loạn tiêu hóa càng trở nên nặng hơn.
• Không nên cho trẻ ăn quá nhiều, mà nên chia thành nhiều bữa ăn nhỏ trong ngày giúp cho việc tiêu hóa dễ dàng hơn.
• Có thể bổ sung kẽm dưới dạng nước uống hoặc viên giúp giảm tiêu chảy, đồng thời ngăn ngừa tiêu chảy tái phát sau này.

Nếu thực hiện đầy đủ và đúng cách như trên và tình hình tiêu chảy của trẻ vẫn không thuyên giảm, thì cần đưa trẻ đến các cơ sở y tế để bác sĩ tìm ra nguyên nhân và cách điều trị phù hợp.

Phòng bệnh tiêu chảy ở trẻ trong mùa hè

Để phòng bệnh tiêu chảy ở trẻ, bố mẹ cần thực hiện tốt một số biện pháp như:

• Luôn cho trẻ ăn chín uống sôi. Không ăn thức ăn có dấu hiệu ôi thiu, nấm mốc
• Giữ gìn vệ sinh sạch sẽ cho trẻ. Hướng dẫn trẻ rửa tay sạch trước và sau khi ăn cơm và sau khi chơi.
• Tiêm phòng tiêu chảy rota và các loại vắc xin cần thiết theo đúng lịch.

Hi vọng một số thông tin hữu ích trên sẽ giúp bố mẹ hiểu hơn về bệnh tiêu chảy cũng như cách phòng bệnh và điều trị tiêu chảy ở trẻ. Hãy tạo cho trẻ một môi trường an toàn để giúp trẻ tránh khỏi những căn bệnh thường gặp trong mùa hè.

Viêm phổi, viêm não, viêm giác mạc, tiêu chảy… là những biến chứng của bệnh sởi nếu không được điều trị đúng cách và kịp thời.

Sởi là bệnh truyền nhiễm do virus gây ra, dễ dàng lây lan và bùng phát thành dịch. Bệnh sởi không quá nguy hiểm, nhưng nếu không được xử lý đúng cách và kịp thời thì rất dễ dẫn đến biến chứng. Dưới đây là các biến chứng nguy hiểm của bệnh sởi.

1. Biến chứng đường hô hấp

Viêm thanh quản

Viêm thanh quản có thể xuất hiện ở giai đoạn sớm hoặc giai đoạn muộn. Ở giai đoạn sớm do virus sởi gây ra, thường xuất hiện và mất đi theo ban. Triệu chứng thường thấy là kho thở, co thắt thanh quản. Ở giai đoạn muộn, biến chứng viêm thanh quản do bội nhiễm, xuất hiện sau khi mọc ban với các triệu chứng như sốt cao, ho kéo dài, khàn tiếng, tím tái, khó thở.

Viêm phế quản

Viêm phế quản thường xuất hiện cuối thời kỳ mọc bạn do bội nhiễm. Các biểu hiện thường thấy gốm sốt, ho nhiều, bạch cầu tăng…

Viêm phế quản – phổi

Biến chứng xuất hiện do bội nhiễm, sau khi mọc ban với các triệu chứng nặng như sốt cao, phổi có tiếng ran phế quản, khó thở, trên X-quang hiện các nốt mờ rải rác hai bên phổi. Đây là biến chứng rất nguy hiểm có thể dẫn đến tử vong ở trẻ nhỏ.

2. Biến chứng về thần kinh

Biến chứng về thần kinh là một loại biến chứng của bệnh sởi rất nguy hiểm. Các biến chứng về thần kinh thường gặp gồm:

Viêm màng não

Do virus sởi hoặc do bội nhiễm gây viêm màng não thanh dịch hoặc viêm màng não mũ.

Viêm não – màng não – tủy cấp

Đây là biến chứng nguy hiểm để lại di chứng và gây tử vong cao, đặc biệt là những trẻ lớn tuổi. Viêm não gây co giật, hôn mê, thậm chí tử vong. Các trẻ sống sót cũng để lại di chứng nặng nề về thần kinh và thể chất.

Viêm não chất trắng bán cấp xơ hóa

Thường xuất hiện sau khi phát bệnh vài năm đối với những bệnh nhân có miễn dịch bất thường. Biến chứng diễn ra từ vài tháng đến một năm. Bệnh nhân có thể tử vong trong tình trạng tăng tương lực cơ và co cứng mất não.

3. Biến chứng về khoang miệng

Bệnh nhân có thể bị viêm niêm mạc miệng hoặc cam tẩu mã. Viêm niêm mạc có thể xuất hiện ở giai đoạn sớm hoặc muộn do virus hoặc bội nhiễm. Trẻ cũng có thể bị nhiễm cam tẩu mã, là một loại vi trùng cấp tính. Khi bị cam tẩu mã, trẻ sẽ đau dữ dội, miệng hôi, khi viêm lan rộng vào xương hàm sẽ gây hoại tử niêm mạc, viêm xương, rụng răng…

4. Biến chứng về tai

Trẻ thường bị viêm tai và viêm tai xương chũm.

5. Biến chứng về mắt

Bệnh nhân có thể bị loét giác mạc, thường gặp ở trẻ suy dinh dưỡng, thiếu vitamin A và có thể gây mù mắt.

6. Biến chứng về tiêu hóa

Bệnh nhân có thể gặp một số triệu chứng như viêm ruột, tiêu chảy… Tiêu chảy do biến chứng của bệnh sởi thường nặng hơn so với tiêu chảy do virus thông thường.

Để tránh những biến chứng của bệnh sởi như trên, bố mẹ cần biết chăm sóc đúng cách khi trẻ mắc sởi. Ngoài chế độ ăn uống đủ chất dinh dưỡng, khoa học, còn phải giúp trẻ giữ vệ sinh răng miệng, thân thể, tránh tạo điều kiện cho virus phát triển gây biến chứng.

Ngộ độc thức ăn ở trẻ không phải là tình trạng ít gặp. Bố mẹ cần biết cách xử lý khi ngộ độc thức ăn ở trẻ em để bảo vệ con em nhà mình.

Dấu hiệu ngộ độc thức ăn ở trẻ

Hệ tiêu hóa của trẻ vẫn đang trong giai đoạn hoàn thiện, vì vậy dễ mắc ngộ độc hơn so với so với người lớn. Ngộ độc thực phẩm thường xảy ra khi trẻ ăn uống không đúng cách, không hợp vệ sinh. Một số dấu hiệu ngộ độc thực phẩm ở trẻ bố mẹ cần biết như:

• Đau bụng đột ngột, quằn quại
• Buồn nôn hoặc nôn, nôn thức ăn hoặc nôn ra nước.
• Đi ngoài nhiều lần, phân lỏng, có thể lẫn máu…

Ngoài ra, trẻ còn có một số biểu hiện như sốt nhẹ hoặc sốt cao. Khi bị sốt kèm đi ngoài phân lỏng, bé rất dễ bị mất nước và điện giải, để lâu có thể dẫn đến tình trạng trụy tim mạch.

Khi bé bị mất nước thường có các dấu hiệu như khát nước, môi khô, miệng khô, mắt trũng, người lờ đờ mệt mỏi, nước tiểu ít và sẫm màu…Bé còn có thể bị co giật nếu sốt cao.

Nếu bé bị ngộ độc nặng, không xử lý kịp thời có thể dẫn đến tử vong. Vì vậy khi thấy trẻ có những biểu hiện trên, cần bình tĩnh và xử lý đúng cách để tránh trường hợp xấu nhất xảy ra.

Cách xử lý khi ngộ độc thức ăn ở trẻ

Khi phát hiện bé bị ngộ độc thức ăn, việc đầu tiên cần làm là gây nôn để đẩy thức ăn ra ngoài càng nhiều càng tốt.. Bạn dùng ngón tay ngoáy vùng gốc lưỡi để kích thích và giúp bé nôn.

Tiếp theo, mẹ nên cho trẻ nằm nghỉ, uống nước điện giải để bù nước. Tuy nhiên cần cho trẻ uống nước oresol đúng cách để không làm hại con. Lúc này không nên thúc ép trẻ ăn, mà chỉ cho ăn từng chút một các loại thức ăn dễ tiêu như cháo, súp…để phục hồi hệ tiêu hóa. Với các bé còn bú mẹ thì mẹ cho bé bú lại bình thường. Nếu trẻ bị đi ngoài, tuyệt đối không cho bé dùng thuốc cầm tiêu chảy. Thuốc cầm tiêu chảy sẽ làm liệt nhu động ruột khiến chất thải không được thải ra ngoài, tích trữ trong ruột già gây bệnh.

Nếu đã thực hiện theo các cách trên mà tình hình vẫn không cải thiện, trẻ vẫn nôn nhiều, sốt cao, bỏ bú, bỏ ăn… thì cần đưa trẻ đến trung tâm y tế để theo dõi, kiểm tra và có hướng xử lý kịp thời.

Cách phòng ngộ độc thức ăn ở trẻ

Để phòng tránh ngộ độc thức ăn ở trẻ, bố mẹ cần chú ý:

Luôn cho trẻ ăn chín, uống sôi. Không ăn thức ăn bị ôi thiu, hỏng hóc hay quá hạn.

Mua thực phẩm tại các cửa hàng uy tín, có chứng nhận vệ sinh an toàn thực phẩm. Tránh mua hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ để tránh mua hàng kém chất lượng.

Thức ăn chưa dùng hết phải được bảo quản kỹ càng.

Hạn chế cho trẻ ăn thức ăn sẵn bán ngoài đường phố, vỉa hè, thực phẩm tái…

Tập cho bé thói quen rửa tay trước và sau khi ăn để tránh vi khuẩn xâm nhập vào cơ thể gây bệnh.

Nắm rõ các dấu hiệu cũng như cách phòng tránh tình trạng ngộ độc thức ăn ở trẻ để có cách xử lý kịp thời, tránh để lại hậu quả không may có thể xảy ra. Bố mẹ hãy học cách để trở thành những bác sỹ đầu tiên tốt nhất cho con khi con cần.